Ρήξη Ανευρύσματος Αορτής-Αορτικός Διαχωρισμός
ΡΗΞΗ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑΤΟΣ ΑΟΡΤΗΣ
(Ruptured Aortic Aneurysm)
Ορισμός / Παθοφυσιολογία
Η ρήξη ανευρύσματος αορτής είναι η καταστροφική διάσπαση του τοιχώματος ανευρυσματικά διατεταμένης αορτής, με αποτέλεσμα μαζική αιμορραγία στον οπισθοπεριτοναϊκό χώρο, στο θώρακα ή στην περιτοναϊκή κοιλότητα.
Παθοφυσιολογικά:
- Προοδευτική λέπτυνση και εκφύλιση μέσου χιτώνα
- ↑ τοιχωματική τάση (νόμος Laplace)
- Απότομη ρήξη → υποογκαιμικό shock
- Ταχεία πτώση προφόρτισης → ↓ καρδιακή παροχή → θάνατος αν δεν αντιμετωπιστεί άμεσα
👉 Δεν είναι καρδιογενές shock· είναι αιμορραγικό shock με καρδιακή κατάρρευση.
Εντοπισμός
- Κοιλιακή αορτή (AAA) – συχνότερο
- Θωρακική αορτή (λιγότερο συχνό, αλλά πιο θανατηφόρο)
Παράγοντες Κινδύνου
- Ηλικία >65 ετών
- Άνδρες
- Κάπνισμα (ΙΣΧΥΡΟΤΕΡΟΣ)
- Υπέρταση
- Αθηροσκλήρωση
- Οικογενειακό ιστορικό
- Σύνδρομα συνδετικού ιστού (Marfan, Ehlers-Danlos)
Κλινική Εικόνα
Κλασική Τριάδα (σπάνια πλήρης)
- Αιφνίδιος, έντονος πόνος
- κοιλιακός / οσφυϊκός / θωρακικός
- Υπόταση ή shock
- Ψηλαφητή παλλόμενη κοιλιακή μάζα
Άλλα σημεία
- Συγκοπή
- Ωχρότητα, εφίδρωση
- Ταχυκαρδία
- Πόνος που αντανακλά στη ράχη ή στη βουβωνική χώρα
👉 Πολλοί πεθαίνουν πριν φτάσουν στο νοσοκομείο.
Διάγνωση
Αιμοδυναμικά ΑΣΤΑΘΗΣ ασθενής
- ❌ ΔΕΝ καθυστερείς για CT
- Bedside υπέρηχος κοιλίας
- διάταση αορτής
- ελεύθερο υγρό
Αιμοδυναμικά ΣΤΑΘΕΡΟΣ (σπάνιο)
- CT αγγειογραφία για επιβεβαίωση και σχεδιασμό
Εργαστηριακά
- Hb αρχικά μπορεί να είναι φυσιολογική
- Γαλακτικό ↑
- Μεταβολική οξέωση
Θεραπεία
👉 ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΟ ΕΠΕΙΓΟΝ – ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ
1️⃣ Άμεση Ανάνηψη (Damage control)
- Ο₂
- 2 μεγάλες φλεβικές γραμμές
- Permissive hypotension
- ΣΑΠ ~80–90 mmHg
- ❌ Όχι “φουλ υγρά”
2️⃣ Υγρά / Αίμα
- Συμπυκνωμένα ερυθρά
- FFP / Αιμοπετάλια αν μαζική αιμορραγία
- ❌ Αποφυγή κρυσταλλοειδών σε μεγάλες ποσότητες
3️⃣ Φάρμακα (επικουρικά)
- Νοραδρεναλίνη – Levophed®
- μόνο αν κατάρρευση παρά υγρά / αίμα
- ❌ Αντιυπερτασικά
- ❌ Αντιπηκτικά
4️⃣ Οριστική Αντιμετώπιση
➡️ ΑΜΕΣΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ
- Ανοικτή χειρουργική αποκατάσταση
- ή EVAR (ενδαγγειακή) σε επιλεγμένα κέντρα
👉 Ο χρόνος = ζωή.
Pearls / Tips
- Ξαφνικός κοιλιακός / οσφυϊκός πόνος + υπόταση → AAA μέχρι αποδείξεως του εναντίου
- Φυσιολογική Hb δεν αποκλείει ρήξη
- Υπερβολικά υγρά ↑ αιμορραγία
- Δεν “σταθεροποιείς” πρώτα – χειρουργείο ΤΩΡΑ
- Bedside υπέρηχος σώζει χρόνο και ζωή
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου