Υπερτασική Κρίση
ΥΠΕΡΤΑΣΙΚΗ ΚΡΙΣΗ
(Hypertensive Crisis)
Ορισμός / Παθοφυσιολογία
Υπερτασική κρίση είναι η οξεία και σοβαρή αύξηση της αρτηριακής πίεσης (συνήθως ≥180/120 mmHg) που υπερβαίνει την ικανότητα αυτορρύθμισης των οργάνων, οδηγώντας σε ισχαιμική ή αιμορραγική βλάβη οργάνων-στόχων.
Παθοφυσιολογικά:
- Απότομη ↑ συστηματικών αγγειακών αντιστάσεων
- Ενδοθηλιακή δυσλειτουργία
- ↑ διαπερατότητα αγγείων
- Ισχαιμία → περαιτέρω απελευθέρωση αγγειοδραστικών ουσιών
- Φαύλος κύκλος επιδείνωσης
Ταξινόμηση (ΚΡΙΣΙΜΟ)
🔴 Υπερτασικό ΕΠΕΙΓΟΝ (Hypertensive Emergency)
↑ ΑΠ ΜΕ οξεία βλάβη οργάνων-στόχων
🟡 Υπερτασική ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ / URGENCY
↑ ΑΠ ΧΩΡΙΣ οξεία βλάβη οργάνων
👉 Η παρουσία βλάβης οργάνου καθορίζει την αντιμετώπιση, όχι ο αριθμός.
Οξεία Βλάβη Οργάνων-Στόχων
- Εγκέφαλος: υπερτασική εγκεφαλοπάθεια, ΑΕΕ, υπαραχνοειδής
- Καρδιά: ACS, οξεία ΚΑ, πνευμονικό οίδημα
- Αορτή: διαχωρισμός
- Νεφροί: οξεία νεφρική ανεπάρκεια
- Οφθαλμοί: αιμορραγίες, οίδημα θηλής
Κλινική Εικόνα
Συμπτώματα
- Έντονη κεφαλαλγία
- Θάμβος όρασης
- Ζάλη
- Θωρακικό άλγος
- Δύσπνοια
- Ναυτία / έμετοι
- Σύγχυση / σπασμοί (εγκεφαλοπάθεια)
Σημεία
- Πολύ υψηλή ΑΠ
- Νευρολογικά ελλείμματα
- Πνευμονικοί ρόγχοι
- Οίδημα θηλής
Διάγνωση
Η διάγνωση είναι κλινική + εκτίμηση οργάνων-στόχων.
Έλεγχος
- ΗΚΓ (ισχαιμία, LVH)
- Αέρια αίματος
- Ουρία / Κρεατινίνη
- Γενική ούρων (πρωτεϊνουρία, αιματουρία)
- CT εγκεφάλου αν νευρολογικά
- Ακτινογραφία θώρακος / Echo αν ΚΑ
Θεραπεία
🔴 ΥΠΕΡΤΑΣΙΚΟ ΕΠΕΙΓΟΝ
➡️ ΜΕΘ / monitor / IV φάρμακα
Στόχος μείωσης ΑΠ
- ↓ ΜΑΠ κατά 20–25% την 1η ώρα
- ❌ Όχι απότομη ομαλοποίηση
Φάρμακα (IV)
Πρώτης γραμμής (ανάλογα το σενάριο)
- Νιτρογλυκερίνη – Trinitrin® / Nitroglycerin® → ACS, πνευμονικό οίδημα
- Νιτροπρωσσικό Νάτριο – Nipride® → γενικευμένη κρίση (προσοχή σε νεφρική ανεπάρκεια)
- Λαβεταλόλη – Trandate® → εγκεφαλικό, εγκυμοσύνη, γενική χρήση
- Ουραπιδίλη – Ebrantil® → συχνή επιλογή στην Ευρώπη
- Εσμολόλη – Brevibloc® → αορτικός διαχωρισμός, ταχυκαρδία
Ειδικά Σενάρια
🟥 Αορτικός Διαχωρισμός
- Στόχος: ΣΑΠ <120 mmHg άμεσα
- Εσμολόλη – Brevibloc® ± Νιτροπρωσσικό
🟥 Οξεία Καρδιακή Ανεπάρκεια
- Νιτρογλυκερίνη – Trinitrin®
- Φουροσεμίδη – Lasix®
🟥 Εγκεφαλικό
- Προσεκτική μείωση
- Λαβεταλόλη – Trandate®
🟡 ΥΠΕΡΤΑΣΙΚΗ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ (URGENCY)
➡️ ΧΩΡΙΣ IV φάρμακα
Από του στόματος
- Καπτοπρίλη – Capoten®
- Αμλοδιπίνη – Norvasc®
- Λαβεταλόλη – Trandate® (per os)
👉 Σταδιακή μείωση σε 24–48 ώρες
- Υπέρταση ≠ υπερτασικό επείγον
- Η βλάβη οργάνου καθορίζει τη βαρύτητα
- ΜΗΝ ρίχνεις απότομα την ΑΠ → εγκεφαλική ισχαιμία
- Πονοκέφαλος μόνος του ≠ emergency
- IV αγωγή μόνο σε emergency
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου