Καρδιογενής Συγκοπή / Ορθοστατική Υπόταση

ΚΑΡΔΙΟΓΕΝΗΣ ΣΥΓΚΟΠΗ & ΟΡΘΟΣΤΑΤΙΚΗ ΥΠΟΤΑΣΗ

(Syncope – Cardiac & Orthostatic Causes, Harrison)

---

Ορισμός / Βασικές Αρχές

Συγκοπή = παροδική απώλεια συνείδησης λόγω παροδικής υποάρδευσης εγκεφάλου, με:

• αιφνίδια έναρξη
• βραχεία διάρκεια
• αυτόματη πλήρη αποκατάσταση

👉 Η καρδιογενής συγκοπή είναι η πιο επικίνδυνη μορφή.
👉 Η ορθοστατική υπόταση είναι συχνή, ιδίως σε ηλικιωμένους και πολυφαρμακία.

---

🟥 Καρδιογενής Συγκοπή

Παθοφυσιολογία

Οφείλεται σε αιφνίδια μείωση καρδιακής παροχής λόγω:

• αρρυθμίας
• δομικής καρδιοπάθειας
• απόφραξης ροής

👉 Η απώλεια συνείδησης είναι αιφνίδια, χωρίς πρόδρομα.

---

Αίτια

1️⃣ Αρρυθμικά (ΣΥΧΝΟΤΕΡΑ)

• Κοιλιακή ταχυκαρδία
• Κοιλιακή μαρμαρυγή
• Υψηλού βαθμού κολποκοιλιακός αποκλεισμός
• Σοβαρή βραδυκαρδία
• Ταχυαρρυθμίες με αιμοδυναμική επιβάρυνση

2️⃣ Δομικά / Μηχανικά

• Σοβαρή αορτική στένωση
• Υπερτροφική μυοκαρδιοπάθεια
• Καρδιακός επιπωματισμός
• Πνευμονική εμβολή
• Οξύ έμφραγμα μυοκαρδίου

---

Κλινική Εικόνα – Red Flags

• Συγκοπή κατά την άσκηση
• Συγκοπή σε ύπτια θέση
• Απουσία προδρόμων
• Οικογενειακό ιστορικό αιφνίδιου θανάτου
• Παθολογικό ΗΚΓ
• Γνωστή καρδιοπάθεια

👉 Μέχρι αποδείξεως του εναντίου = καρδιογενής.

---

Διάγνωση

ΑΜΕΣΑ

• ΗΚΓ 12 απαγωγών
• Ζωτικά σημεία
• Ιστορικό / κλινική εξέταση

ΣΤΟΧΕΥΜΕΝΑ

• Holter / event recorder
• Υπέρηχος καρδιάς
• Δοκιμασία κόπωσης (αν σχετίζεται με άσκηση)
• Ηλεκτροφυσιολογικός έλεγχος (επιλεγμένα)

---

Θεραπεία

👉 Αντιμετώπιση αιτίας:

• Αρρυθμίες → αντιαρρυθμικά / βηματοδότης / ICD
• Βαλβιδοπάθειες → χειρουργική παρέμβαση
• Επιπωματισμός → περικαρδιοκέντηση
• Πνευμονική εμβολή → ειδική αγωγή

Πρόγνωση

• Κακή αν δεν αναγνωριστεί
• Υψηλός κίνδυνος αιφνίδιου θανάτου
• Απαιτεί νοσηλεία και πλήρη διερεύνηση

Pearls – Καρδιογενής Συγκοπή

• Απουσία προδρόμων = σκέψου καρδιά
• Συγκοπή στην άσκηση = καρδιογενής μέχρι αποδείξεως του εναντίου
• ΗΚΓ ΠΑΝΤΑ
• Διάγνωση υψηλού κινδύνου

---

🟥 Ορθοστατική Υπόταση

Ορισμός

Πτώση:

• συστολικής ΑΠ ≥20 mmHg ή
• διαστολικής ΑΠ ≥10 mmHg

εντός 3 λεπτών από έγερση.

Παθοφυσιολογία

Ανεπαρκής αγγειοσύσπαση → ↓ φλεβική επαναφορά → ↓ καρδιακή παροχή → συγκοπή / προσυγκοπή.

Αίτια

Συχνά

• Αφυδάτωση
• Φάρμακα (διουρητικά, αντιυπερτασικά, αντικαταθλιπτικά)
• Ηλικιωμένοι

Νευρογενής

• Διαβητική νευροπάθεια
• Νόσος Parkinson
• Αυτόνομη δυσλειτουργία

Κλινική Εικόνα

• Ζάλη στην έγερση
• Θάμβος όρασης
• Αδυναμία
• Προσυγκοπικό επεισόδιο

👉 Κλειδί: χρονική συσχέτιση με έγερση.

Διάγνωση

• Μέτρηση ΑΠ: ύπτια – άμεσα όρθια – στα 3 λεπτά
• Ανασκόπηση φαρμάκων
• Έλεγχος ενυδάτωσης

Θεραπεία

Μη φαρμακευτική (ΒΑΣΗ)

• Επαρκής ενυδάτωση
• Αργή έγερση
• Ελαστικές κάλτσες
• Αναπροσαρμογή φαρμάκων

Φαρμακευτική (επιλεγμένα)

• Μιδοδρίνη
• Φλουδροκορτιζόνη

Pearls – Ορθοστατική Υπόταση

• Συχνή και συνήθως καλοήθης
• ΠΑΝΤΑ έλεγχος φαρμάκων
• Δεν σχετίζεται με άσκηση
• Η χρονική συσχέτιση είναι διαγνωστική

---

Συγκριτικός Πίνακας (Εξεταστικός)

Χαρακτηριστικό	Καρδιογενής Συγκοπή	Ορθοστατική Υπόταση
Έναρξη	Αιφνίδια	Μετά έγερση
Πρόδρομα	Όχι	Ναι
Κίνδυνος θανάτου	Υψηλός	Χαμηλός
ΗΚΓ	Συχνά παθολογικό	Φυσιολογικό
Νοσηλεία	Ναι	Συνήθως όχι

Εξεταστικά one-liners

• Καρδιογενής συγκοπή: Απουσία προδρόμων και συγκοπή στην άσκηση υποδηλώνουν καρδιακή αιτία μέχρι αποδείξεως του εναντίου.
• Ορθοστατική υπόταση: Πτώση αρτηριακής πίεσης εντός 3 λεπτών από την έγερση είναι διαγνωστική.