Πνευμονική Εμβολή
ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΕΜΒΟΛΗ
(Acute Pulmonary Embolism)
Ορισμός / Παθοφυσιολογία
Η πνευμονική εμβολή (ΠΕ) είναι η απόφραξη πνευμονικής αρτηρίας ή κλάδου της από θρόμβο, συνήθως προερχόμενο από εν τω βάθει φλεβική θρόμβωση των κάτω άκρων ή της πυέλου.
Παθοφυσιολογικά:
- Απόφραξη πνευμονικού αγγειακού δικτύου → αύξηση πνευμονικών αντιστάσεων
- Οξεία επιβάρυνση δεξιάς κοιλίας → δεξιά καρδιακή ανεπάρκεια
- ↓ πλήρωση αριστερής κοιλίας → υπόταση / shock
- Διαταραχή V/Q → υποξαιμία
Η βαρύτητα εξαρτάται από:
- μέγεθος εμβόλου
- ταχύτητα εγκατάστασης
- προϋπάρχουσα καρδιοπνευμονική νόσο
Παράγοντες Κινδύνου
- Ακινητοποίηση / πρόσφατη νοσηλεία
- Χειρουργείο (ορθοπεδικό, πυελικό)
- Κακοήθεια
- Κύηση / λοχεία
- Ορμονική θεραπεία
- Θρομβοφιλία
- Προηγούμενη ΠΕ ή DVT
Κλινική Εικόνα
Συμπτώματα
- Αιφνίδια δύσπνοια
- Πλευριτικός θωρακικός πόνος
- Ταχυκαρδία
- Αίσθημα άγχους
- Αιμόπτυση (λιγότερο συχνή)
- Συγκοπή (μαζική ΠΕ)
Σημεία
- Ταχύπνοια
- Ταχυκαρδία
- Υποξαιμία
- Υπόταση (σε υψηλού κινδύνου ΠΕ)
- Σημεία DVT κάτω άκρων
Κατηγοριοποίηση Βαρύτητας
- Υψηλού κινδύνου (massive PE) → υπόταση ή shock
- Ενδιάμεσου κινδύνου (submassive PE) → σταθερός, αλλά δυσλειτουργία ΔΚ ± ↑ τροπονίνη
- Χαμηλού κινδύνου → αιμοδυναμικά σταθερός, χωρίς επιβάρυνση ΔΚ
Διάγνωση
Κλινική πιθανότητα
- Wells / Geneva (για καθοδήγηση)
Εξετάσεις
- D-dimer
- Χαμηλή πιθανότητα + αρνητικό → αποκλείει ΠΕ
- CT πνευμονικής αγγειογραφίας (CTPA) → εξέταση εκλογής
- Υπέρηχος καρδιάς
- Διάταση / δυσλειτουργία ΔΚ
- Σημαντικός σε ασταθή ασθενή
- Υπέρηχος κάτω άκρων → τεκμηρίωση DVT
- Αέρια αίματος → υποξαιμία, υποκαπνία (συχνά)
Θεραπεία
Η θεραπεία εξαρτάται από την αιμοδυναμική κατάσταση.
1️⃣ Υποστηρικτικά
- Ο₂
- Υγρά με προσοχή
- ❌ Όχι επιθετικά υγρά σε ΔΚ ανεπάρκεια
2️⃣ Αντιπηκτική αγωγή (ΟΛΟΙ εκτός αν αντένδειξη)
Ενδοφλέβια / Παρεντερική
- Ηπαρίνη μη κλασματοποιημένη – Heparin®
- Ενοξαπαρίνη – Clexane®
Από του στόματος (σταθεροποίηση)
- Απιξαμπάνη – Eliquis®
- Ριβαροξαμπάνη – Xarelto®
- Νταμπιγατράνη – Pradaxa®
- Βαρφαρίνη – Coumadin® (εναλλακτικά)
3️⃣ Θρομβόλυση (ΥΨΗΛΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΠΕ)
➡️ ΜΟΝΟ αν: υπόταση / shock
- Αλτεπλάση – Actilyse® (IV)
- ⚠️ Υψηλός κίνδυνος αιμορραγίας – αυστηρές ενδείξεις
4️⃣ Επεμβατικές επιλογές (επιλεγμένα)
- Καθετηριακή θρομβεκτομή
- Χειρουργική εμβολεκτομή
- VA-ECMO ως bridge
Pearls / Tips
- Ανεξήγητη δύσπνοια + ταχυκαρδία → ΠΕ μέχρι αποδείξεως του εναντίου
- Υπόταση στην ΠΕ = δεξιά καρδιακή ανεπάρκεια
- Echo είναι σωτήριο σε ασταθή ασθενή
- D-dimer δεν ελέγχεται σε υψηλή κλινική πιθανότητα
- Η αντιπηκτική αγωγή ξεκινά πριν την επιβεβαίωση αν η υποψία είναι ισχυρή
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου