Αντιπηκτική-Αντιαιμοπεταλιακή αγωγή
ΑΝΤΙΠΗΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΑΙΜΟΠΕΤΑΛΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ
(Antithrombotic Therapy – Harrison)
Ορισμός / Παθοφυσιολογία
Η αντιθρομβωτική αγωγή στοχεύει στην πρόληψη ή θεραπεία θρομβοεμβολικών συμβαμάτων και διακρίνεται σε:
- Αντιαιμοπεταλιακή αγωγή
→ παρεμβαίνει στη συσσώρευση αιμοπεταλίων
→ κυρίως αρτηριακή θρόμβωση - Αντιπηκτική αγωγή
→ παρεμβαίνει στον καταρράκτη πήξης
→ κυρίως φλεβική θρόμβωση & καρδιοεμβολή
👉 Η επιλογή εξαρτάται από τον μηχανισμό θρόμβωσης, όχι από τη βαρύτητα της νόσου.
🟥 ΑΝΤΙΑΙΜΟΠΕΤΑΛΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ
Μηχανισμός Δράσης
Αναστέλλει:
- ενεργοποίηση αιμοπεταλίων
- προσκόλληση
- συσσώρευση
👉 Κρίσιμη στην αθηροθρόμβωση.
Κύριες Κατηγορίες
- Αναστολείς COX-1
- Ακετυλοσαλικυλικό οξύ (Aspirin)
- Αναστολείς υποδοχέα P2Y12
- Κλοπιδογρέλη
- Πρασουγρέλη
- Τικαγρελόρη
- Άλλες κατηγορίες
- Αναστολείς GP IIb/IIIa (ενδοφλέβιοι, οξέα)
Ενδείξεις
- Στεφανιαία νόσος
- Οξύ στεφανιαίο σύνδρομο
- Μετά PCI / stent
- Αγγειακό εγκεφαλικό (μη καρδιοεμβολικό)
- Περιφερική αρτηριακή νόσος
Διπλή Αντιαιμοπεταλιακή Αγωγή (DAPT)
Aspirin + P2Y12 αναστολέας
Ενδείκνυται:
- ACS
- Μετά PCI
Διάρκεια:
- Συνήθως 6–12 μήνες
- Εξαρτάται από ισχαιμικό vs αιμορραγικό κίνδυνο
Επιπλοκές
- Αιμορραγία (κυρίως γαστρεντερική)
- Θρομβοπενία (σπάνια)
Pearls – Αντιαιμοπεταλιακά
- Αντιαιμοπεταλιακά ≠ αντιπηκτικά
- Δεν προλαμβάνουν καρδιοεμβολικά ΑΕΕ
- Η Aspirin δεν καλύπτει ΚΜ
- DAPT μόνο με σαφή ένδειξη
🟥 ΑΝΤΙΠΗΚΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ
Μηχανισμός Δράσης
Αναστέλλει τον καταρράκτη πήξης, μειώνοντας τον σχηματισμό ινικής.
👉 Κρίσιμη σε:
- φλεβική θρόμβωση
- καρδιοεμβολικά επεισόδια
Κύριες Κατηγορίες
- Βιταμίνη Κ ανταγωνιστές
- Βαρφαρίνη
- Άμεσα από του στόματος αντιπηκτικά (DOACs)
- Αναστολείς Xa
- Αναστολείς θρομβίνης
- Ηπαρίνες
- Μη κλασματοποιημένη
- Χαμηλού μοριακού βάρους
Ενδείξεις
- Κολπική μαρμαρυγή
- Φλεβική θρομβοεμβολική νόσος
- Πνευμονική εμβολή
- Μηχανικές βαλβίδες (μόνο VKA)
- Θρόμβος αριστερής κοιλίας
Εκτίμηση Κινδύνου
- Θρομβοεμβολικός: CHA₂DS₂-VASc
- Αιμορραγικός: HAS-BLED
👉 Ο υψηλός αιμορραγικός κίνδυνος δεν αναιρεί την ανάγκη αντιπηκτικής αγωγής.
Συνδυασμοί Αντιπηκτικών – Αντιαιμοπεταλιακών
- Χρησιμοποιούνται μόνο όταν υπάρχει σαφής ένδειξη
- Αυξάνουν σημαντικά τον αιμορραγικό κίνδυνο
- Τριπλή αγωγή → ελάχιστη δυνατή διάρκεια
Επιπλοκές
- Αιμορραγία (κύρια)
- Ειδικές αντενδείξεις ανά κατηγορία
Pearls / Tips (Harrison – συνολικά)
- Αρτηριακή θρόμβωση → αιμοπετάλια
- Φλεβική / καρδιοεμβολή → αντιπηκτικά
- Aspirin δεν αντικαθιστά αντιπηκτικό
- CHA₂DS₂-VASc καθορίζει απόφαση, όχι συμπτώματα
- Συνδυασμοί μόνο με λόγο
Εξεταστικό one-liner
Αντιαιμοπεταλιακά χρησιμοποιούνται στην αθηροθρόμβωση, ενώ τα αντιπηκτικά στην καρδιοεμβολή και τη φλεβική θρόμβωση.
Αντιαιμοπεταλιακά χρησιμοποιούνται στην αθηροθρόμβωση, ενώ τα αντιπηκτικά στην καρδιοεμβολή και τη φλεβική θρόμβωση.
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου