Αντιπηκτική-Αντιαιμοπεταλιακή αγωγή

ΑΝΤΙΠΗΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΑΙΜΟΠΕΤΑΛΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ

(Antithrombotic Therapy – Harrison)


Ορισμός / Παθοφυσιολογία

Η αντιθρομβωτική αγωγή στοχεύει στην πρόληψη ή θεραπεία θρομβοεμβολικών συμβαμάτων και διακρίνεται σε:

  • Αντιαιμοπεταλιακή αγωγή
    → παρεμβαίνει στη συσσώρευση αιμοπεταλίων
    → κυρίως αρτηριακή θρόμβωση
  • Αντιπηκτική αγωγή
    → παρεμβαίνει στον καταρράκτη πήξης
    → κυρίως φλεβική θρόμβωση & καρδιοεμβολή

👉 Η επιλογή εξαρτάται από τον μηχανισμό θρόμβωσης, όχι από τη βαρύτητα της νόσου.


🟥 ΑΝΤΙΑΙΜΟΠΕΤΑΛΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ

Μηχανισμός Δράσης

Αναστέλλει:

  • ενεργοποίηση αιμοπεταλίων
  • προσκόλληση
  • συσσώρευση

👉 Κρίσιμη στην αθηροθρόμβωση.


Κύριες Κατηγορίες

  1. Αναστολείς COX-1
    • Ακετυλοσαλικυλικό οξύ (Aspirin)
  2. Αναστολείς υποδοχέα P2Y12
    • Κλοπιδογρέλη
    • Πρασουγρέλη
    • Τικαγρελόρη
  3. Άλλες κατηγορίες
    • Αναστολείς GP IIb/IIIa (ενδοφλέβιοι, οξέα)

Ενδείξεις

  • Στεφανιαία νόσος
  • Οξύ στεφανιαίο σύνδρομο
  • Μετά PCI / stent
  • Αγγειακό εγκεφαλικό (μη καρδιοεμβολικό)
  • Περιφερική αρτηριακή νόσος

Διπλή Αντιαιμοπεταλιακή Αγωγή (DAPT)

Aspirin + P2Y12 αναστολέας

Ενδείκνυται:

  • ACS
  • Μετά PCI

Διάρκεια:

  • Συνήθως 6–12 μήνες
  • Εξαρτάται από ισχαιμικό vs αιμορραγικό κίνδυνο

Επιπλοκές

  • Αιμορραγία (κυρίως γαστρεντερική)
  • Θρομβοπενία (σπάνια)
Pearls – Αντιαιμοπεταλιακά
  • Αντιαιμοπεταλιακά ≠ αντιπηκτικά
  • Δεν προλαμβάνουν καρδιοεμβολικά ΑΕΕ
  • Η Aspirin δεν καλύπτει ΚΜ
  • DAPT μόνο με σαφή ένδειξη

🟥 ΑΝΤΙΠΗΚΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ

Μηχανισμός Δράσης

Αναστέλλει τον καταρράκτη πήξης, μειώνοντας τον σχηματισμό ινικής.

👉 Κρίσιμη σε:

  • φλεβική θρόμβωση
  • καρδιοεμβολικά επεισόδια

Κύριες Κατηγορίες

  1. Βιταμίνη Κ ανταγωνιστές
    • Βαρφαρίνη
  2. Άμεσα από του στόματος αντιπηκτικά (DOACs)
    • Αναστολείς Xa
    • Αναστολείς θρομβίνης
  3. Ηπαρίνες
    • Μη κλασματοποιημένη
    • Χαμηλού μοριακού βάρους

Ενδείξεις

  • Κολπική μαρμαρυγή
  • Φλεβική θρομβοεμβολική νόσος
  • Πνευμονική εμβολή
  • Μηχανικές βαλβίδες (μόνο VKA)
  • Θρόμβος αριστερής κοιλίας

Εκτίμηση Κινδύνου

  • Θρομβοεμβολικός: CHA₂DS₂-VASc
  • Αιμορραγικός: HAS-BLED

👉 Ο υψηλός αιμορραγικός κίνδυνος δεν αναιρεί την ανάγκη αντιπηκτικής αγωγής.


Συνδυασμοί Αντιπηκτικών – Αντιαιμοπεταλιακών

  • Χρησιμοποιούνται μόνο όταν υπάρχει σαφής ένδειξη
  • Αυξάνουν σημαντικά τον αιμορραγικό κίνδυνο
  • Τριπλή αγωγή → ελάχιστη δυνατή διάρκεια

Επιπλοκές

  • Αιμορραγία (κύρια)
  • Ειδικές αντενδείξεις ανά κατηγορία
Pearls / Tips (Harrison – συνολικά)
  • Αρτηριακή θρόμβωση → αιμοπετάλια
  • Φλεβική / καρδιοεμβολή → αντιπηκτικά
  • Aspirin δεν αντικαθιστά αντιπηκτικό
  • CHA₂DS₂-VASc καθορίζει απόφαση, όχι συμπτώματα
  • Συνδυασμοί μόνο με λόγο

Εξεταστικό one-liner
Αντιαιμοπεταλιακά χρησιμοποιούνται στην αθηροθρόμβωση, ενώ τα αντιπηκτικά στην καρδιοεμβολή και τη φλεβική θρόμβωση.

Σχόλια

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

QUIZ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑΣ

Οξύ Στεφανιαίο Σύνδρομο

Οξεία Καρδιακή Ανεπάρκεια-Πνευμονικό Oίδημα