Κολπικός Πτερυγισμός

ΚΟΛΠΙΚΟΣ ΠΤΕΡΥΓΙΣΜΟΣ

(Atrial Flutter – Harrison)

---

Ορισμός / Παθοφυσιολογία

Κολπικός πτερυγισμός είναι υπερκοιλιακή αρρυθμία που χαρακτηρίζεται από ταχεία και οργανωμένη κολπική ηλεκτρική δραστηριότητα, συνήθως λόγω ενός σταθερού κυκλώματος επανεισόδου.

Στην τυπική μορφή (type I):

• Το κύκλωμα εντοπίζεται στον δεξιό κόλπο
• Περιλαμβάνει τον ισθμό μεταξύ κάτω κοίλης φλέβας και τριγλώχινας βαλβίδας

Η κολπική συχνότητα είναι περίπου 250–350/min. Η κοιλιακή ανταπόκριση εξαρτάται από την αγωγή μέσω του AV κόμβου (συχνά 2:1, δηλαδή ~150/min).

Παθοφυσιολογικά:

• Διατηρείται απώλεια αποτελεσματικής κολπικής συστολής
• Προκαλείται αιμοδυναμική επιβάρυνση
• Υπάρχει κίνδυνος θρομβοεμβολής, παρόμοιος με την κολπική μαρμαρυγή

---

Ταξινόμηση

• Τυπικός κολπικός πτερυγισμός
  • Εξαρτώμενος από τον ισθμό
  • Ο συχνότερος τύπος
• Άτυπος κολπικός πτερυγισμός
  • Κύκλωμα σε άλλο σημείο (συχνά μετά από χειρουργείο ή ablation)
  • Πιο δύσκολη αντιμετώπιση

---

Κλινική Εικόνα

Συμπτώματα

• Αίσθημα παλμών
• Δύσπνοια
• Κόπωση
• Ζάλη
• Μειωμένη ανοχή στην άσκηση

Σημεία

• Τακτική ταχυκαρδία (συχνά ~150/min)
• Αρτηριακή υπόταση σε ευπαθείς
• Συμπτώματα καρδιακής ανεπάρκειας σε παρατεταμένη διάρκεια

👉 Σταθερή ταχυκαρδία ~150/min πρέπει πάντα να εγείρει υποψία κολπικού πτερυγισμού.

---

Διάγνωση

Η διάγνωση είναι ηλεκτροκαρδιογραφική.

ΗΚΓ

• Πριονωτά κύματα (saw-tooth), κυρίως στις κατώτερες απαγωγές (II, III, aVF)
• Απουσία φυσιολογικών κυμάτων P
• Συχνά σταθερή αγωγή 2:1

Σε αμφίβολες περιπτώσεις:

• AV αποκλεισμός (π.χ. με αδενοσίνη) μπορεί να αποκαλύψει τα κύματα πτερυγισμού

---

Θεραπεία

Η αντιμετώπιση βασίζεται σε 3 άξονες, παρόμοια με την κολπική μαρμαρυγή.

---

1️⃣ Έλεγχος Συχνότητας (Rate Control)

Στόχος: μείωση κοιλιακής συχνότητας.

Φάρμακα

• Β-αναστολείς
• Ανταγωνιστές ασβεστίου (διλτιαζέμη, βεραπαμίλη)
• Διγοξίνη (λιγότερο αποτελεσματική μόνη της)

👉 Συχνά δυσκολότερος έλεγχος συχνότητας σε σχέση με ΚΜ.

---

2️⃣ Έλεγχος Ρυθμού (Rhythm Control)

Ο κολπικός πτερυγισμός ανταποκρίνεται καλύτερα στην ανάταξη από την ΚΜ.

Μέθοδοι

• Ηλεκτρική καρδιοανάταξη (πολύ υψηλή επιτυχία)
• Φαρμακευτική ανάταξη (λιγότερο αποτελεσματική)
• Κατάλυση (ablation) ισθμού → θεραπεία εκλογής

👉 Η κατάλυση έχει υψηλά ποσοστά ίασης στον τυπικό πτερυγισμό.

---

3️⃣ Πρόληψη Θρομβοεμβολής

Η προσέγγιση είναι ίδια με την κολπική μαρμαρυγή.

• Εκτίμηση κινδύνου με CHA₂DS₂-VASc
• Αντιπηκτική αγωγή σύμφωνα με το σκορ

👉 Η μετατροπή σε φλεβοκομβικό ρυθμό δεν αναιρεί την ανάγκη αντιπηκτικής αγωγής όταν ενδείκνυται.

Pearls / Tips (Harrison)

• Σταθερή ταχυκαρδία ~150/min = πτερυγισμός μέχρι αποδείξεως του εναντίου
• Η ηλεκτρική ανάταξη είναι ιδιαίτερα αποτελεσματική
• Ο τυπικός πτερυγισμός θεραπεύεται οριστικά με ablation
• Ο κίνδυνος ΑΕΕ είναι συγκρίσιμος με ΚΜ
• Συχνή εναλλαγή ΚΜ ↔ πτερυγισμού στον ίδιο ασθενή