Ωταλγία (πόνος στο αυτί) στο Παιδιατρικό ΤΕΠ

---

Εισαγωγή
Η ωταλγία είναι πολύ συχνή στο ΤΕΠ, συνήθως από οξεία μέση ωτίτιδα (ΑΟΜ) μετά από ιογενή URTI (κρυολόγημα, RSV, γρίπη). Άλλες αιτίες: εξωτερική ωτίτιδα, τραύμα, ξένο σώμα, φαρυγγίτιδα (referred pain), δόντια, λεμφαδένες. Στα βρέφη μπορεί να εκδηλώνεται ως έντονο κλάμα, τράβηγμα αυτιού, ανησυχία, πυρετός, διαταραχή ύπνου/σίτισης.

---

Αρχική εκτίμηση σοβαρότητας (ABC + pain score + vital signs)

Βαθμός	Κλινικά σημεία ωταλγίας + συνοδά	Πυρετός / HR / RR	Συμπεριφορά / Σίτιση	Άμεση δράση στο ΤΕΠ
Ήπιος	Ήπιος πόνος, τράβηγμα αυτιού, χωρίς/ελάχιστο πυρετό	<38.5°C, κανονικά	Τρέφεται/παίζει OK	Παυσίπονα, εξιτήριο αν σταθερός
Μέτριος	Έντονος πόνος >48h, πυρετός, ωταλγία + ρινική συμφόρηση	38.5-39°C, ταχυκαρδία	Μειωμένη σίτιση, αγωνία	Παυσίπονα + αντιβίωση αν κριτήρια, παρακολούθηση
Σοβαρός	Σοβαρός πόνος, υψηλός πυρετός, ωτορροή, λήθαργος, αφυδάτωση	>39°C, ταχύπνοια	Λήθαργος, αρνείται τροφή	IV παυσίπονα, αντιβίωση/νοσηλεία, ENT consult

Red flags (άμεση διερεύνηση/εισαγωγή)

• <3 μηνών με πυρετό ≥38°C ή ωταλγία → πάντα εισαγωγή/διερεύνηση (sepsis/meningitis)
• Υψηλός πυρετός >39°C + σοβαρή ωταλγία >48h ή λήθαργος/altered mental status
• Ωτορροή (πυώδης/αιματηρή) + πυρετός → περιτονωματική/μαστοειδίτιδα
• Παραλυτικό πρόσωπο (facial palsy) ή ζάλη/ίλιγγος/έμετοι → επιπλοκές: labyrinthitis, mastoiditis
• Διόγκωση/ερύθημα πίσω από αυτί → mastoiditis
• Επίμονη ωταλγία >3-5 ημέρες παρά θεραπεία ή recurrent (>3 επεισόδια/6 μήνες)
• Μονόπλευρη + νευρολογικά → ξένο σώμα, όγκος, cholesteatoma
• Ασύμμετρη ωταλγία + δυσκολία κατάποσης → peritonsillar abscess / retropharyngeal
• Απώλεια ακοής ξαφνική/μονόπλευρη + ωταλγία → sudden sensorineural hearing loss

Ιστορικό & εξέταση κλειδιά

• Διάρκεια/ένταση: Οξεία <48-72h → ΑΟΜ. Επίμονη → εξωτερική/εκκριτική/επιπλοκές
• Συνοδά: Πυρετός/καταρροή → viral AOM. Κολύμπι/τραύμα → εξωτερική. Τράβηγμα αυτιού/κλάμα → βρέφη
• Εξέταση:
  • Ωτοσκόπηση (πνευματική αν δυνατόν): bulging TM, έντονο ερύθημα, immobility, otorrhea
  • Μαστοειδής πίεση/ερύθημα → mastoiditis
  • ENT/φάρυγγας/δόντια → referred pain
  • Neuro check αν red flags

Διερεύνηση στο ΤΕΠ

• Vital signs + SpO₂
• CRP/WBC αν ύποπτη βακτηριακή/επιπλοκές
• Τυμπανομετρία αν αμφιβολία (όχι ρουτίνα)
• CT/MRI μόνο αν mastoiditis/facial palsy/abscess (ENT/παιδιατρική)
• Καλλιέργεια ωτορροής αν recurrent/ανθεκτική

Θεραπευτική προσέγγιση

• Pain management – πάντα πρώτα:
  • Παρακεταμόλη: 15 mg/kg/6h (max 60 mg/kg/24h), Depon/Panadol Baby
  • Ιβουπροφαίνη: 10 mg/kg/6-8h (>3-6 μηνών), Algofren/Nurofen
  • Τοπικά: Otipax/Otiflam/Anaural – ανακούφιση σε 15-30 min
• Αντιβίωση – όχι ρουτίνα σε ήπια:
  • Amoxicillin 80-90 mg/kg/ημέρα σε 2 δόσεις (10 ημέρες <2 ετών, 5-7 >2 ετών)
  • Amoxicillin-clavulanate αν β-λακταμάση ή conjunctivitis (Augmentin)
  • Αλλεργία πενικιλλίνης: Cefuroxime ή Azithromycin
  • Watchful waiting: >6 μηνών, unilateral, non-severe, follow-up εξασφαλισμένο
• Supportive: Ρινικές πλύσεις, αποσυμφορητικά τοπικά, ανύψωση κεφαλής
• ΜΗΝ ρουτίνα: Αποσυμφορητικά από στόματος, αντιισταμινικά, myringotomy

Κριτήρια εξιτηρίου

• Πόνος ελεγχόμενος
• SpO₂ κανονικό
• Τρέφεται
• Γονείς εκπαιδευμένοι
• Follow-up παιδίατρος/ENT 48-72h αν δεν βελτιώνεται