UA
UA (ΟΥΡΙΚΟ ΟΞΥ) – Uric Acid
Τι μετρά
Το ουρικό οξύ είναι το **τελικό προϊόν** του μεταβολισμού των πουρινών στον άνθρωπο.
Παράγεται κυρίως στο **ήπαρ** και αποβάλλεται:
Η συγκέντρωσή του εξαρτάται από:
Το ουρικό οξύ είναι το **τελικό προϊόν** του μεταβολισμού των πουρινών στον άνθρωπο.
Παράγεται κυρίως στο **ήπαρ** και αποβάλλεται:
- κυρίως από τους **νεφρούς** (~70%)
- σε μικρότερο βαθμό από το **έντερο** (~30%)
Η συγκέντρωσή του εξαρτάται από:
- παραγωγή πουρινών (ενδογενής & εξωγενής)
- νεφρική απέκκριση (κύριος ρυθμιστής)
Αυξημένο ουρικό οξύ (Hyperuricemia)
| Κατηγορία | Κύριες αιτίες | Σημαντικά χαρακτηριστικά |
|---|---|---|
| Αυξημένη παραγωγή |
• ουρική αρθρίτιδα (πρωτοπαθής υπερπαραγωγή) • μυελοϋπερπλαστικά νοσήματα (λευχαιμίες, λέμφωμα) • λύση όγκου (tumor lysis syndrome) • αυξημένος κυτταρικός καταβολισμός (τραύμα, εγκαύματα, χημειοθεραπεία) • δίαιτα πλούσια σε πουρίνες (κόκκινο κρέας, εντόσθια, θαλασσινά) |
↑ παραγωγή πουρινών → ↑ UA |
| Μειωμένη νεφρική απέκκριση |
• χρόνια νεφρική νόσος • αφυδάτωση / υποογκαιμία • μεταβολικό σύνδρομο / παχυσαρκία • υπέρταση / προεκλαμψία • φάρμακα (διουρητικά, κυκλοσπορίνη, πυραζιναμίδη) |
Κυριότερη αιτία σε ενήλικες – ↓ κλασική απέκκριση UA |
| Δίαιτα / Φάρμακα |
• τροφές πλούσιες σε πουρίνες • αλκοόλ (ιδίως μπίρα & οινοπνευματώδη) • διουρητικά (θειαζίδες, loop) • κυτταροστατικά / ανοσοκατασταλτικά |
Συνδυασμός αύξησης παραγωγής & μείωσης απέκκρισης |
Μειωμένο ουρικό οξύ (Hypouricemia)
| Κύριες αιτίες | Κλινική σημασία |
|---|---|
| Σοβαρή ηπατική νόσος | Μειωμένη παραγωγή πουρινών & UA |
| Σύνδρομο SIADH | Υπερυδάτωση & αυξημένη νεφρική απέκκριση |
| Φάρμακα | Allopurinol, febuxostat, uricosuric (probenecid, sulfinpyrazone) |
| Γενετικές διαταραχές | Σύνδρομο Lesch–Nyhan (σπάνιο), νεφρική υποουριχαιμία |
Συσχέτιση με άλλες εξετάσεις
| Εξέταση | Συσχέτιση |
|---|---|
| CREA | ↑ CREA + ↑ UA → νεφρική δυσλειτουργία (μειωμένη απέκκριση) |
| UREA | ↑ UREA + ↑ UA → νεφρική απέκκριση |
| LDH | ↑ LDH + ↑ UA → αυξημένος κυτταρικός καταβολισμός (tumor lysis) |
| K / P | ↑ K + ↑ P + ↑ UA → tumor lysis syndrome |
Κλινική παρατήρηση
- Η **υπερουριχαιμία** μπορεί να οδηγήσει σε:
- ουρική αρθρίτιδα (οξεία μονοαρθρίτιδα, συνήθως 1ο μεταταρσιοφαλαγγικό)
- ουρικούς λίθους νεφρού (νεφρολιθίαση)
- τοφώδη ουρική αρθρίτιδα (χρόνια)
- νεφρική βλάβη (ουρική νεφροπάθεια)
- Συμπτωματική υπερουριχαιμία → θεραπεία με allopurinol / febuxostat + uricosurics (σε καλή νεφρική λειτουργία)
- Σε **tumor lysis syndrome** → προφυλακτική χορήγηση allopurinol ή rasburicase
- Φυσιολογικές τιμές UA δεν αποκλείουν ουρική αρθρίτιδα (επίθεση μπορεί να συμβεί με φυσιολογικό UA)
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου