TBIL
TBIL (ΟΛΙΚΗ ΧΟΛΕΡΥΘΡΙΝΗ) – Total Bilirubin
Τι μετρά
Η χολερυθρίνη είναι προϊόν του καταβολισμού της αιμοσφαιρίνης από τη διάσπαση των ερυθροκυττάρων.
Παράγεται ως **έμμεση (μη συζευγμένη)** χολερυθρίνη → μεταφέρεται στο ήπαρ συνδεδεμένη με αλβουμίνη → εκεί μετατρέπεται σε **άμεση (συζευγμένη)** χολερυθρίνη → αποβάλλεται μέσω της χολής στο έντερο.
Η **ολική χολερυθρίνη** είναι το άθροισμα:
Η χολερυθρίνη είναι προϊόν του καταβολισμού της αιμοσφαιρίνης από τη διάσπαση των ερυθροκυττάρων.
Παράγεται ως **έμμεση (μη συζευγμένη)** χολερυθρίνη → μεταφέρεται στο ήπαρ συνδεδεμένη με αλβουμίνη → εκεί μετατρέπεται σε **άμεση (συζευγμένη)** χολερυθρίνη → αποβάλλεται μέσω της χολής στο έντερο.
Η **ολική χολερυθρίνη** είναι το άθροισμα:
- άμεσης (direct)
- έμμεσης (indirect)
Αυξημένη χολερυθρίνη (Υπερχολερυθριναιμία)
Οι αιτίες διακρίνονται σε τρεις βασικές κατηγορίες:
| Κατηγορία | Κύριες αιτίες | Χαρακτηριστικά / Κυρίαρχη μορφή |
|---|---|---|
| Προηπατικές (αιμόλυση) |
• αιμολυτική αναιμία • μετάγγιση ασύμβατου αίματος • αιμολυτικά φάρμακα • δρεπανοκυτταρική αναιμία • G6PD έλλειψη |
↑ **έμμεση** χολερυθρίνη Φυσιολογική άμεση ↑ LDH, ↓ Hb, ↑ έμμεση/ολική |
| Ηπατικές |
• οξεία ηπατίτιδα (ιογενής, φαρμακευτική, αυτοάνοση) • κίρρωση • φαρμακευτική ηπατοτοξικότητα • σύνδρομο Gilbert (ήπια, καλοήθης) • σύνδρομο Crigler–Najjar (σπάνιο, σοβαρό) |
↑ **και** έμμεση & άμεση Συχνά ↑ AST/ALT Gilbert: μόνο ↑ έμμεση, φυσιολογικά ηπατικά ένζυμα |
| Μεταηπατικές (χολόσταση) |
• χολολιθίαση / χοληδοχολιθίαση • απόφραξη χοληφόρων (όγκοι, παγκρεατίτιδα, στένωση) • πρωτοπαθής χολική χολαγγειίτιδα (PBC) • πρωτοπαθής σκληρυντική χολαγγειίτιδα (PSC) |
↑ **κυρίως άμεση** χολερυθρίνη ↑ ALP & ↑ γ-GT Ίκτερος + σκούρα ούρα + ανοιχτά κόπρανα |
Συσχέτιση με άλλες εξετάσεις
| Εξέταση | Συσχέτιση |
|---|---|
| AST / ALT | ↑ AST/ALT + ↑ TBIL → ηπατοκυτταρική βλάβη (ηπατίτιδα, ισχαιμία) |
| ALP | ↑ ALP + ↑ TBIL → χολόσταση / απόφραξη |
| GGT | ↑ GGT + ↑ TBIL & ↑ ALP → επιβεβαίωση ηπατοχολικής προέλευσης |
| Hb / LDH | ↓ Hb + ↑ LDH + ↑ έμμεση TBIL → αιμόλυση |
| Direct bilirubin | Διάκριση τύπου υπερχολερυθριναιμίας: • ↑ Direct → χολόσταση / ηπατική βλάβη • ↑ Indirect → αιμόλυση ή διαταραχή σύζευξης |
Κλινική ερμηνεία
- Indirect bilirubin ↑ → αιμόλυση ή διαταραχή σύζευξης στο ήπαρ (Gilbert, Crigler–Najjar)
- Direct bilirubin ↑ → χολόσταση ή απόφραξη χοληφόρων (λίθοι, όγκοι, PBC/PSC)
- Ολική TBIL >2–3 mg/dL → κλινικά εμφανής ίκτερος
- Συνδυασμός ↑ TBIL + ↑ AST/ALT + φυσιολογική ALP → κυρίως ηπατοκυτταρική βλάβη
- Συνδυασμός ↑ TBIL + ↑ ALP + ↑ GGT + φυσιολογικά/ήπια ↑ AST/ALT → χολόσταση / απόφραξη
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου