Φτάρνισμα (Πταρμοί / Sneezing) στο Παιδιατρικό ΤΕΠ

---

Εισαγωγή
Το φτάρνισμα είναι πολύ συχνό σύμπτωμα στο ΤΕΠ, ιδιαίτερα σε βρέφη & νήπια (συνήθως μαζί με ρινική συμφόρηση, καταρροή, βήχα). Σπάνια μοναδικό/σοβαρό πρόβλημα – συνήθως μέρος ιογενούς λοίμωξης ή αλλεργικής ρινίτιδας. Σπάνια προκαλεί άμεσο κίνδυνο, αλλά μπορεί να οδηγήσει σε δυσκολία σίτισης/ύπνου σε βρέφη.

---

Αρχική εκτίμηση σοβαρότητας

Βαθμός	Κλινικά Σημεία + Συνοδά	RR / SpO₂	Συμπεριφορά / Σίτιση	Άμεση Δράση στο ΤΕΠ
Ήπιος	Αποσπασματικά φταρνίσματα, χωρίς/ελάχιστη συμφόρηση	Κανονική / ≥94%	Κανονική, παίζει/τρώει OK	Supportive, εξιτήριο
Μέτριος	Συχνά/παροξυσμικά φταρνίσματα + συμφόρηση/καταρροή	Ήπια ταχύπνοια / 92-94%	Μειωμένη σίτιση, αγωνία	Ρινικές πλύσεις, παρακολούθηση
Σοβαρός (σπάνιος)	Παροξυσμικά + σοβαρή απόφραξη, εισολκές, αφυδάτωση	>60 / <92%	Λήθαργος, αρνείται τροφή	O₂ / HFNC, IV υγρά, εισαγωγή

Red Flags / Άμεση Διερεύνηση

• Μονόπλευρο φτάρνισμα + δύσοσμη/πυώδης έκκριση → ξένο σώμα στη μύτη (<5 ετών, συχνό).
• Έντονα/παροξυσμικά φταρνίσματα + stridor / barky cough → croup ή epiglottitis.
• Φτάρνισμα + υψηλός πυρετός + ταχύπνοια / εισολκές → πνευμονία / bronchiolitis.
• Επίμονο (>2-4 εβδομάδες) χωρίς βελτίωση + κνησμός / εποχικότητα → αλλεργική ρινίτιδα.
• Παροξυσμικό/ακατάσχετο φτάρνισμα χωρίς προφανή αιτία → σπάνιο intractable paroxysmal sneezing (tic-like / psychogenic).
• Βρέφος <3 μηνών + φτάρνισμα + δυσκολία αναπνοής → RSV / σοβαρή ιογενής.
• Συμφόρηση + οίδημα προσώπου / οφθαλμών → επιπλοκές ρινοκολπίτιδας.

Ιστορικό & Εξέταση Κλειδιά

• Διάρκεια: Οξεία (<7-10 ημέρες) → ιογενής. Επίμονη/επαναλαμβανόμενη → αλλεργική / ερεθιστική.
• Χαρακτήρας: Πολλαπλά/αλλεπάλληλα → αλλεργική (με κνησμό μύτης/ματιών). Αποσπασματικά → viral.
• Συνοδά: Διάφανη καταρροή + κνησμός + φαγούρα μάτια/λαιμός → αλλεργική. Πυρετός / βήχας → ιογενής.
• Triggers: Εποχικότητα / σκόνη / ζώα / γύρη → αλλεργία. Καπνός / έντονες μυρωδιές → ερεθιστικό.
• Εξέταση: Αλλεργικός χαιρετισμός, μαύροι κύκλοι κάτω από μάτια (allergic shiners), ρινική υπεραιμία / οίδημα.

Διερεύνηση στο ΤΕΠ (όχι ρουτίνα)

• Pulse oximetry + vital signs
• Rapid RSV/influenza test αν εποχή + βρέφος/σοβαρότητα
• Skin prick tests / IgE → μόνο αν υποψία αλλεργίας & follow-up σε αλλεργιολόγο
• CXR / ENT referral αν red flags (ξένο σώμα, ρινοκολπίτιδα)

Θεραπευτική Προσέγγιση (Supportive)

• Ρινικές πλύσεις: Φυσιολογικός ορός ή υπερτονικός.
  Εμπορικές: Clinofar, Physiomer Baby/Kids, Otrisalin/Sinomarin Baby, Sterimar Baby.
  Τεχνική: 2-3 σταγόνες/ρουθούνι, αναρρόφηση με bulb / NoseFrida, 4-6 φορές/ημέρα ή πριν σίτιση/ύπνο.
• Αναρρόφηση μύξης (βρέφη): Μετά πλύση, βοηθά αναπνοή/σίτιση.
• Αντιισταμινικά 2ης γενιάς: Zyrtec, Claritine, Aerius (>2 ετών).
• Τοπικά ρινικά κορτικοειδή: Flixonase / Avamys (>4-6 ετών), μετά αλλεργιολόγο/παιδίατρο.
• ΜΗΝ ρουτίνα: Αποσυμφορητικά από στόματος (<6 ετών), αντιβιοτικά, αντιβηχικά.

Κριτήρια Εξιτηρίου: SpO₂ ≥94%, τρέφεται/κοιμάται ικανοποιητικά, γονείς εκπαιδευμένοι σε πλύσεις, follow-up παιδίατρος/αλλεργιολόγος αν επίμονο.