Δύσπνοια (Δυσχέρεια Αναπνοής / Respiratory Distress) στο Παιδιατρικό ΤΕΠ

---

Εισαγωγή
Η δύσπνοια είναι επείγον σύμπτωμα στο ΤΕΠ, ιδιαίτερα σε παιδιά <5 ετών. Σημαίνει αυξημένο work of breathing και μπορεί να οδηγήσει γρήγορα σε αναπνευστική ανεπάρκεια. Συχνά έρχονται με "δύσπνοια", "λαχανιάζει", "δεν μπορεί να μιλήσει/παίξει".

---

Αρχική εκτίμηση σοβαρότητας

Βαθμός	Κλινικά Σημεία (Work of Breathing)	RR (ανά ηλικία)	SpO₂ σε air	Άλλα Red Flags	Άμεση Δράση στο ΤΕΠ
Ήπια	Ήπιες εισολκές (υποπλεύριες/υποκλειδικές), ρινική αναπνοή, μιλάει/παίζει	Κανονική ή ελαφρά ↑	≥94%	Τρέφεται OK, κανονική δραστηριότητα	O₂ αν χρειάζεται, παρακολούθηση, supportive
Μέτρια	Μέτριες-σοβαρές εισολκές, χρήση βοηθητικών μυών, ταχύπνοια, συριγμός/ραγάδες	>50-60 (ανά ηλικία)	92-94%	Μειωμένη σίτιση, αγωνία, ταχυκαρδία	Υψηλή ροή O₂ / HFNC, nebulized therapy, reassess
Σοβαρή / Life-threatening	Σοβαρές εισολκές, γογγυσμός, σιωπηλός θώρακας, κυάνωση, altered consciousness	>60 ή bradypnea	<92%	Λήθαργος, αδυναμία ομιλίας, shock, apnea	100% O₂, non-invasive / intubation prep, ICU call, IV access

Traffic Light Elements / Red Flags

• Κόκκινο (High Risk): RR >60, grunting, severe chest indrawing, SpO₂ <92%, cyanosis, silent chest, altered mental status, poor perfusion (CRT ≥3 sec, mottled).
• Πορτοκαλί (Intermediate): RR >50 (6-12 μηνών) ή >40 (>12 μηνών), nasal flaring, moderate indrawing, SpO₂ ≤95%, reduced activity.
• Πράσινο (Low): Κανονική αναπνοή, χωρίς εισολκές, SpO₂ ≥94%, normal activity.

Red Flags / Άμεση Διερεύνηση

• Ξαφνική έναρξη + πνιγμός → ξένο σώμα αεραγωγού.
• Stridor + barky cough / hoarseness → croup / epiglottitis / bacterial tracheitis.
• Wheezing + ιστορικό → άσθμα / bronchiolitis (RSV peak χειμώνα 2025-2026).
• Ταχύπνοια + πυρετός + ραγάδες → πνευμονία / sepsis.
• Ασύμμετρα breath sounds → πνευμοθώρακας / ξένο σώμα.
• Δύσπνοια + καρδιακά σημεία → καρδιακή ανεπάρκεια / μυοκαρδίτιδα.
• Βρέφος <3 μηνών + apnea / cyanosis → RSV / pertussis / sepsis.
• Επίμονη / recurrent + weight loss → chronic (CF, aspiration, foreign body).

Ιστορικό & Εξέταση Κλειδιά

• Διάρκεια / έναρξη: Ξαφνική → ξένο σώμα / αναφυλαξία. Οξεία (ημέρες) → ιογενής / άσθμα.
• Χαρακτήρας: Inspiratory stridor → upper airway. Expiratory wheeze → lower (άσθμα/bronchiolitis). Grunting → alveolar (πνευμονία).
• Συνοδά: Πυρετός / καταρροή → viral. Κνησμός / εξάνθημα → αναφυλαξία. Βήχας παροξυσμικός → pertussis.
• Εξέταση: Work of breathing (εισολκές, nasal flaring, grunting, head bobbing), ακρόαση (wheeze, crackles, diminished), percussion, SpO₂, HR, CRT.

Διερεύνηση στο ΤΕΠ (targeted – όχι ρουτίνα)

• Πάντα: SpO₂, RR, HR, BP, temp.
• Rapid RSV/influenza test (εποχή, <2 ετών).
• CXR αν ύποπτη πνευμονία / ξένο σώμα / καρδιακή.
• Αίμα (CRP, WBC, gas) αν sepsis / dehydration.
• ECG / echo αν καρδιακή υποψία.
• POCUS (lung US) για πνευμονία / effusion / pneumothorax.

Θεραπευτική Προσέγγιση (Supportive + Targeted)

• O₂: Στόχος SpO₂ ≥94% (≥92% σε bronchiolitis). Ξεκινάμε nasal cannula → HFNC αν μέτρια/σοβαρή.
• Βρογχοδιασταλτικά: Salbutamol (Ventolin) nebulized / spacer αν wheezing + ιστορικό άσθματος (4-10 puffs 100 mcg κάθε 20 min ×3).
• Ipratropium (Atrovent): Προσθήκη σε σοβαρή άσθμα (250-500 mcg neb ×3).
• Systemic CS: Prednisolone 1-2 mg/kg PO (max 50 mg) ή Dexamethasone 0.6 mg/kg (max 16 mg) single dose – άμεσα σε άσθμα / croup.
• Adrenaline nebulized: 1:1000 σε croup με stridor at rest.
• MgSO₄ IV: 40-50 mg/kg, max 2 g σε life-threatening άσθμα.
• ΜΗΝ ρουτίνα: Αντιβιοτικά (εκτός βακτηριακής), theophylline, routine bronchodilators σε bronchiolitis.
• Ενυδάτωση: PO/NG προτιμότερη – IV αν shock (bolus 20 ml/kg N/S).

Κριτήρια Εξιτηρίου: SpO₂ ≥94% σε air >1 ώρα, RR κανονική, τρέφεται, spacer τεχνική OK, γονείς εκπαιδευμένοι, follow-up.