Εξάνθημα (rash / exanthem) στο Παιδιατρικό ΤΕΠ

---

Εισαγωγή
Το εξάνθημα στα παιδιά είναι συχνά καλοήθες (viral exanthem από ιούς όπως enterovirus, parvovirus, roseola, measles αν non-vaccinated), αλλά στο ΤΕΠ προτεραιότητα είναι red flags για life-threatening καταστάσεις (π.χ. non-blanching/petechial/purpuric rash + fever = meningococcal μέχρι αποδείξεως εναντίον).

---

Αρχική εκτίμηση σοβαρότητας (ABC + looks ill + vital signs + rash characteristics)

Βαθμός	Κλινικά σημεία εξανθήματος + συνοδά	Πυρετός / HR / RR / CRT	Συμπεριφορά / looks ill	Άμεση δράση στο ΤΕΠ
Ήπιος	Μακροπαπυλώδες/ερυθρό, blanching, χωρίς/χαμηλός πυρετός	<38.5°C, κανονικά	Κανονική δραστηριότητα, τρέφεται	Supportive, εξιτήριο αν viral features
Μέτριος	Εξάνθημα + πυρετός, ήπια ταχύπνοια, αγωνία	38.5-39°C, ταχυκαρδία	Μειωμένη δραστηριότητα	Παρακολούθηση, tests, πιθανή εισαγωγή
Σοβαρός / Life-threatening	Non-blanching (petechiae/purpura), erythroderma, desquamation, bullae, pain out of proportion	>39°C, ταχύπνοια, CRT ≥3 sec	Λήθαργος, shock, altered status	Άμεσα IV access, antibiotics, ICU call, blood cultures

Red flags (άμεση εισαγωγή/διερεύνηση – high risk, μην καθυστερείς!)

• Non-blanching rash (petechiae/purpura) + fever → meningococcemia / sepsis / Rocky Mountain spotted fever / ITP / HSP.
• Erythroderma (ολόκληρο δέρμα ερυθρό) + desquamation → Staphylococcal scalded skin syndrome (SSSS), toxic epidermal necrolysis (TEN), Kawasaki, toxic shock.
• Vesicular/bullous + fever → herpes simplex (disseminated σε νεογνά/immunocompromised), varicella complications, eczema herpeticum.
• Targetoid lesions → erythema multiforme / Stevens-Johnson syndrome (SJS).
• Πυρετός + εξάνθημα + λήθαργος / altered mental status / shock / leg pain / photophobia → meningococcal / sepsis.
• <3 μηνών με εξάνθημα + πυρετό → πάντα διερεύνηση (sepsis, HSV).
• Εξάνθημα + καρδιακά/πολυοργανικά (π.χ. χείλη ερυθρά, conjunctivitis, cervical lymphadenopathy) → Kawasaki / MIS-C (post-COVID).
• Αιφνίδιο + κνησμός / οίδημα / δύσπνοια → αναφυλαξία / urticaria multiforme.

Ιστορικό & εξέταση κλειδιά

• Χαρακτήρας εξανθήματος: Blanching? (glass test: πίεσε με ποτήρι – μη λευκαίνει = non-blanching → red flag). Petechial/purpuric, maculopapular, vesicular, targetoid, scarlatiniform, urticarial.
• Διανομή: Περιφερειακό (άκρα) → HSP / RMSF. Κεντρικό → viral. Περι-στοματικό → scarlet fever. Παρειές "slapped cheek" → parvovirus B19.
• Συνοδά: Πυρετός, βήχας/καταρροή → viral. Φαρυγγαλγία + strawberry tongue → scarlet fever. Κνησμός → allergic/urticaria.
• Εξέταση: Glass test πάντα! Nikolsky sign (δέρμα ξεφλουδίζει εύκολα) → SSSS/TEN. Mucosal involvement → SJS/Kawasaki.
• Vaccination status → measles/rubella/varicella αν non-vaccinated.

Διερεύνηση στο ΤΕΠ (targeted – όχι ρουτίνα)

• Vital signs + SpO₂ + glucose.
• CBC, CRP, blood culture αν fever + non-blanching / ill.
• Coags (PT/PTT/INR) αν purpura.
• Rapid strep / ASO αν scarlet-like.
• Viral tests (RSV/influenza/enterovirus) αν εποχή.
• Ultrasound / CXR αν abdominal / respiratory συνοδά.
• LP / CSF αν meningism.

Θεραπευτική προσέγγιση (supportive + targeted – evidence-based)

• Πάντα πρώτα: Supportive care (antipyretics, hydration).
  • Παρακεταμόλη για πυρετό/πόνο: 15 mg/kg/6h. Εμπορικές: Depon σιρόπι/υπόθετα, Panadol Baby.
  • Ιβουπροφαίνη: 10 mg/kg/6-8h (>3-6 μηνών). Εμπορικές: Algofren σιρόπι, Nurofen για παιδιά.
• Αν non-blanching + fever/ill: Άμεσα IV ceftriaxone (80-100 mg/kg) + vancomycin αν shock → meningococcal protocol.
• Urticaria / allergic: Antihistamine 2ης γενιάς (cetirizine Zyrtec σιρόπι, loratadine Claritine).
• Kawasaki / MIS-C: IVIG + aspirin (μετά cardiology/παιδιατρική).
• SSSS / TEN: IV antibiotics (anti-staph), supportive, plastics/derm consult.
• ΜΗΝ ρουτίνα: Topical steroids/antibiotics χωρίς διάγνωση, aspirin σε viral (Reye risk).

Κριτήρια εξιτηρίου

• Well-appearing, blanching rash, low fever/no fever, τρέφεται, γονείς εκπαιδευμένοι, follow-up παιδίατρος 24-48h αν δεν βελτιώνεται.