Κρεατινίνη
</
CREA (ΚΡΕΑΤΙΝΙΝΗ)
Τι μετράει
Η κρεατινίνη είναι προϊόν του μεταβολισμού της κρεατίνης και της φωσφοκρεατίνης των μυών.
Παράγεται με **σχετικά σταθερό ρυθμό** ανάλογα με τη μυϊκή μάζα και αποβάλλεται **κυρίως μέσω σπειραματικής διήθησης (GFR)** από τους νεφρούς.
Χρησιμοποιείται ως **βασικός δείκτης** για:
Η κρεατινίνη είναι προϊόν του μεταβολισμού της κρεατίνης και της φωσφοκρεατίνης των μυών.
Παράγεται με **σχετικά σταθερό ρυθμό** ανάλογα με τη μυϊκή μάζα και αποβάλλεται **κυρίως μέσω σπειραματικής διήθησης (GFR)** από τους νεφρούς.
Χρησιμοποιείται ως **βασικός δείκτης** για:
- εκτίμηση νεφρικής λειτουργίας
- υπολογισμό eGFR (εκτιμώμενος ρυθμός σπειραματικής διήθησης)
- διάκριση προνεφρικής / ενδο-νεφρικής / μετανεφρικής αζωθαιμίας
Αύξηση (Υπερκρεατινιναιμία) – Hypercreatininemia
| Κατηγορία | Κύριες αιτίες | Σημαντικά χαρακτηριστικά |
|---|---|---|
| Νεφρικές |
• Οξεία νεφρική βλάβη (AKI) • Χρόνια νεφρική νόσος (CKD) • Σπειραματονεφρίτιδα, ATN, διαβητική/υπερτασική νεφροπάθεια |
Συνήθως συνοδεύεται από ↑ ουρία |
| Προνεφρικές |
• Αφυδάτωση • Υποογκαιμία / shock • Καρδιακή ανεπάρκεια • Αιμορραγία |
↑ CREA + ↑ UREA με λόγος UREA/CREA >20:1 |
| Μετανεφρικές | • Απόφραξη ουροποιητικού (πέτρες, όγκοι, υπερτροφία προστάτη, συμφύσεις) | Συχνά αμφίπλευρη υδρονέφρωση |
| Άλλες |
• Ραβδομυόλυση (↑ CK) • Αυξημένη μυϊκή μάζα (bodybuilders) • Φάρμακα (trimethoprim, cimetidine, cefoxitin, ραβδομυόλυση από στατίνες) |
Ψευδώς ↑ CREA χωρίς πραγματική νεφρική βλάβη |
Μείωση (Υποκρεατινιναιμία) – Hypocreatininemia
| Κύριες αιτίες | Μηχανισμός |
|---|---|
| Μειωμένη μυϊκή μάζα | Ηλικιωμένοι, καχεξία, ατροφία μυών, ακινησία |
| Κύηση (φυσιολογικό) | Αύξηση GFR → ↓ CREA |
| Υπερενυδάτωση | Αραίωση πλάσματος |
| Σοβαρή ηπατική ανεπάρκεια | Μειωμένη παραγωγή κρεατίνης |
Συσχέτιση με άλλες εξετάσεις
| Εξέταση | Συσχέτιση με κρεατινίνη |
|---|---|
| UREA (Ουρία) | Κύριος συνδυασμός για εκτίμηση νεφρικής λειτουργίας & διάκριση αιτίων αζωθαιμίας |
| K⁺ (Κάλιο) | Υπερκαλιαιμία συχνή σε οξεία/χρόνια νεφρική ανεπάρκεια |
| Na⁺ (Νάτριο) | Διαταραχές υγρών & ηλεκτρολυτών σε νεφρική δυσλειτουργία |
| eGFR | Ποσοτική εκτίμηση νεφρικής λειτουργίας (MDRD / CKD-EPI) |
| CK (Κρεατινική Κινάση) | ↑ CK + ↑ CREA → ραβδομυόλυση (οξεία νεφρική βλάβη) |
Κλινικές παρατηρήσεις & όρια αναφοράς (ενδεικτικά)
- Ενήλικες άνδρες: 0.7–1.3 mg/dL (62–115 μmol/L)
- Ενήλικες γυναίκες: 0.6–1.1 mg/dL (53–97 μmol/L)
- Η κρεατινίνη αυξάνεται όταν η GFR έχει μειωθεί περίπου >50%
- Μικρές αυξήσεις (π.χ. 0.3–0.5 mg/dL σε 48 ώρες) έχουν μεγάλη κλινική σημασία σε οξεία νεφρική βλάβη (AKI)
- Ψευδώς υψηλή CREA: ραβδομυόλυση, μεγάλη μυϊκή μάζα, ορισμένα φάρμακα
- Ψευδώς χαμηλή CREA: καχεξία, κύηση, ηλικιωμένοι με χαμηλή μυϊκή μάζα
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου