ΑΣΘΕΝΗΣ ΜΕ ΕΡΥΘΡΟΤΗΤΑ ΣΤΟ ΜΑΤΙ
(Red Eye – Emergency Department Approach)
1. 🔍 Αναλυτικό Ιστορικό
Η λήψη ιστορικού είναι καθοριστική για τη διάκριση μεταξύ ήπιων (π.χ. επιπεφυκίτιδα) και σοβαρών/απειλητικών για την όραση αιτίων (π.χ. κερατίτιδα, ραγοειδίτιδα, γλαύκωμα).
| Παράμετρος |
Περιγραφή & Σημασία |
| Έναρξη |
Αιφνίδια (π.χ. τραυματισμός, οφθαλμική λοίμωξη) ή σταδιακή (χρόνια φλεγμονή ή ξηροφθαλμία). Δείχνει αιτία οξείας ή χρόνιας φλεγμονής. |
| Πόνος |
Υπάρχει ή όχι; αν ναι, έντονος ή ήπιος; βαθύς ή επιφανειακός; Βαθύς έντονος πόνος → σκληρίτιδα ή ραγοειδίτιδα, ήπιος πόνος → επιπεφυκίτιδα. |
| Διαταραχές όρασης |
Έντονη μείωση οράσεως υποδηλώνει σοβαρή νόσο (π.χ. κερατίτιδα, ραγοειδίτιδα, γλαύκωμα). |
| Φωτοφοβία |
Παρουσία φωτοφοβίας → φλεγμονή στη ραγοειδή (ραγοειδίτιδα), κερατοειδή (κερατίτιδα). |
| Εκκρίσεις |
Τύπος: υδαρείς (ιογενής), πυώδεις (βακτηριακή), βλεννώδεις (αλλεργική) → κατευθύνουν διάγνωση. |
| Μονόπλευρο/Αμφώτερο |
Μονόπλευρη → συχνά τραυματισμός, λοίμωξη ή φλεγμονή. Αμφοτερόπλευρη → συχνά ιογενής ή αλλεργική αιτία. |
| Προηγούμενα οφθαλμικά νοσήματα ή τραυματισμοί |
Επηρεάζουν τη διαφορική διάγνωση (π.χ. γλαύκωμα, κερατόκωνος). |
| Συνοδά συμπτώματα |
Δάκρυα, αίσθημα ξένου σώματος, θόλωση όρασης, οίδημα βλεφάρων. |
| Φάρμακα |
Τοπικά κολλύρια, συστηματικά φάρμακα που μπορεί να προκαλέσουν ερυθρότητα ή ξηροφθαλμία. |
| Γενικό ιστορικό |
Αυτοάνοσα (ρευματοειδής αρθρίτιδα, ΣΕΛ), αλλεργίες, ανοσοκαταστολή. |
2. 🚩 Red Flags – Επείγοντα Σημεία
| Σημείο |
Τι Υποδηλώνει / Δράση |
| Έντονος πόνος, φωτοφοβία, μειωμένη όραση |
Υποψία ραγοειδίτιδας, κερατίτιδας, γλαυκώματος → άμεση οφθαλμολογική εκτίμηση. |
| Πυώδεις εκκρίσεις με έντονο οίδημα βλεφάρων |
Βακτηριακή επιπεφυκίτιδα ή δακρυοαπόφραξη με λοίμωξη → πιθανή ανάγκη αντιβιοτικών. |
| Πρόσφατο τραύμα με ξένο σώμα ή χημικό τραυματισμό |
Επείγουσα αντιμετώπιση, πλύση ματιού και οφθαλμολογική εκτίμηση. |
| Οξύς πόνος + ερυθρότητα + διαταραχές όρασης |
Υποψία γλαυκώματος ή κερατίτιδας → άμεση μέτρηση ενδοφθάλμιας πίεσης και οφθαλμολογική αντιμετώπιση. |
| Αποκλεισμός οφθαλμικής κινητικότητας ή διπλωπία |
Πιθανό οφθαλμικό απόστημα ή σοβαρή λοίμωξη → άμεση παραπομπή. |
3. 🧠 Διαφορική Διάγνωση
| Παθολογία |
Χαρακτηριστικά / Διάκριση |
| Επιπεφυκίτιδα |
Συχνά υδαρείς ή βλεννώδεις εκκρίσεις, ήπιος πόνος, αμφοτερόπλευρη ή μονόπλευρη, φωτοφοβία σπάνια. |
| Βακτηριακή επιπεφυκίτιδα |
Πυώδης έκκριση, κολλώδης, ερυθρότητα, οίδημα βλεφάρων, συχνά μονόπλευρη. |
| Αλλεργική επιπεφυκίτιδα |
Έντονος κνησμός, διπλή ερυθρότητα (μεγάλα αγγεία και οίδημα), υδαρείς εκκρίσεις, συχνά αμφοτερόπλευρη. |
| Κερατίτιδα |
Πόνος, φωτοφοβία, θόλωση όρασης, συχνά ιστορικό τραυματισμού ή επαφής με φακούς επαφής. |
| Ραγοειδίτιδα (Ιριδοκυκλίτιδα) |
Έντονος πόνος, φωτοφοβία, μικρή κόρη (μύση), μειωμένη όραση, βαθιά ερυθρότητα γύρω από την κόρη. |
| Γλαύκωμα οξείας γωνίας |
Έντονος πόνος, θόλωση όρασης, κεφαλαλγία, ναυτία, αυξημένη ενδοφθάλμια πίεση, ερυθρότητα με στενά αγγεία. |
| Σκληρίτιδα / Επιοφθαλμίτιδα |
Βαθύς πόνος, σοβαρή ερυθρότητα, πιθανή διόγκωση, συνήθως σχετίζεται με συστηματικά νοσήματα. |
| Οφθαλμικό απόστημα / κυτταρίτιδα |
Οίδημα, ερυθρότητα, πόνος, περιορισμός κινητικότητας οφθαλμού, πυρετός. |
4. 👁️ Φυσική Εξέταση
| Ενέργεια |
Τι αξιολογείται |
| Επισκόπηση |
Ερυθρότητα (επιφανειακή ή βαθιά), έκκριση, οίδημα βλεφάρων, παραμόρφωση κόρης |
| Έλεγχος όρασης |
Αξιολόγηση οπτικής οξύτητας |
| Έλεγχος κόρης |
Μέγεθος, αντίδραση στο φως, συμμετρία |
| Εξέταση με σχισμοειδή λυχνία |
Εκτίμηση κερατοειδούς (έλκη, θόλωση), πρόσθιου θαλάμου, ίριδας |
| Μέτρηση ενδοφθάλμιας πίεσης |
Υποψία γλαυκώματος ή ραγοειδίτιδας |
| Έλεγχος κινητικότητας οφθαλμού |
Αποκλεισμός οφθαλμικής πάθησης ή απόστημα |
| Εξέταση επιπεφυκότα |
Αναζήτηση διογκώσεων, εκκρίσεων, αγγειοδιαστολή |
| Έλεγχος για ξένο σώμα |
Με λεπτό στυλεό ή φλουορεσκείνη |
5. 🧪 Εξετάσεις
| Εξέταση |
Πότε |
Σκοπός / Τι αποκαλύπτει |
| Καλλιέργεια εκκρίσεων |
Σε επίμονη βακτηριακή επιπεφυκίτιδα ή υποψία λοιμώξεων που δεν ανταποκρίνονται σε θεραπεία |
Τύπος παθογόνου |
| Φλουορεσκεϊνη (με σχισμοειδή) |
Σε τραυματισμό ή κερατίτιδα |
Έλκη / διαβρώσεις κερατοειδούς |
| Μέτρηση ενδοφθάλμιας πίεσης |
Σε υποψία γλαυκώματος |
Αυξημένη πίεση |
| Αιματολογικές εξετάσεις |
Σε υποψία συστηματικής νόσου (αυτοάνοσο, λοιμώξεις) |
Φλεγμονώδεις δείκτες, αυτοαντισώματα |
| Οφθαλμολογικός έλεγχος |
Παραπομπή σε οφθαλμίατρο για ειδικό έλεγχο (πχ βυθός, οπτικά πεδία) |
Λεπτομερής εκτίμηση |
6. 💊 Θεραπευτικό Πλάνο
| Κατηγορία |
Παράδειγμα & Δικαιολόγηση |
| Επιπεφυκίτιδα ιογενής |
Υγρά κολλύρια, ψυχρά επιθέματα, αποφυγή επαφής με τα μάτια. Αποφεύγουμε αντιβιοτικά επειδή είναι ιογενής. |
| Επιπεφυκίτιδα βακτηριακή |
Αντιβιοτικά κολλύρια (π.χ. φλουοροκινολόνες) για να αποφύγουμε εξάπλωση και επιπλοκές. |
| Αλλεργική επιπεφυκίτιδα |
Αντιισταμινικά κολλύρια, κρύες κομπρέσες, αποφυγή αλλεργιογόνων. |
| Κερατίτιδα |
Αντιβιοτικά ή αντιμυκητιασικά ανάλογα με αιτία, επείγουσα αντιμετώπιση λόγω κινδύνου απώλειας όρασης. |
| Ραγοειδίτιδα |
Τοπικά στεροειδή, μυδριατικά κολλύρια, οφθαλμολογική παρακολούθηση. Σκοπός η μείωση φλεγμονής και πρόληψη συμφύσεων. |
| Οξύ γλαύκωμα |
Μείωση ενδοφθάλμιας πίεσης με φάρμακα (β-αναστολείς, αναστολείς καρβονικής ανυδράσης), επείγουσα παραπομπή. |
| Σκληρίτιδα |
Στεροειδή, μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη, θεραπεία υποκείμενης νόσου. |
| Οφθαλμικό απόστημα |
Ενδοφλέβια αντιβιοτικά, χειρουργικός καθαρισμός εάν απαιτείται. |
7. 👩⚕️ Παρακολούθηση & Παραπομπή – Κλινικά Tips
- Άμεση παραπομπή σε οφθαλμίατρο αν: Έντονος πόνος ή φωτοφοβία, Μείωση όρασης, Υποψία γλαυκώματος, κερατίτιδας, ραγοειδίτιδας ή οφθαλμικού αποστήματος, Ανεπαρκής βελτίωση με αρχική θεραπεία
- Παρακολούθηση σε ήπιες περιπτώσεις επιπεφυκίτιδας για 3-5 ημέρες.
- Εκπαίδευση για αποφυγή επαφής με μάτια, καλή υγιεινή, χρήση προσωπικών πετσετών.
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου