Ναυτία
ΑΣΘΕΝΗΣ ΜΕ ΝΑΥΤΙΑ
1. 🔍 Αναλυτικό Ιστορικό
| Παράμετρος | Περιγραφή & Σημασία |
|---|---|
| Έναρξη | Οξεία (π.χ. γαστρεντερίτιδα, δηλητηρίαση) ή σταδιακή (π.χ. εγκυμοσύνη, ηπατοπάθεια). |
| Συσχέτιση με εμετούς | Παρόντες ή όχι. Πότε εμφανίζονται (μετά την τροφή, το πρωί, αιφνίδια κλπ). |
| Τροφικές συνήθειες | Πρόσφατη κατανάλωση αμφίβολων τροφών ή ύποπτων γευμάτων. |
| Συνοδά συμπτώματα | Πυρετός, κοιλιακό άλγος, κεφαλαλγία, ίλιγγος, διάρροια, σπασμοί, απώλεια βάρους. |
| Κύηση | Σε γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας — υποψία εγκυμοσύνης (ιδίως ανυπαρξία έμμηνου). |
| Φάρμακα / Τοξίνες | Νέα έναρξη ή αυξημένη δοσολογία (αντιβιοτικά, χημειοθεραπεία, αναλγητικά, διγοξίνη). |
| Αλκοόλ / Ουσίες | Χρήση ή υπερβολική κατανάλωση. |
| Νευρολογικά ή Ψυχικά | Άγχος, πανικός, ημικρανία, αυξημένη ενδοκρανιακή πίεση. |
2. 🚩 Red Flags – Επείγοντα Σημεία
| Σημείο | Τι υποδηλώνει / Δράση |
|---|---|
| Επίμονοι εμετοί με αφυδάτωση | Απώλεια υγρών και ηλεκτρολυτών – ενδοφλέβια αποκατάσταση. |
| Αιματέμεση / καφέ εμέσματα | Πεπτικό έλκος, αιμορραγία ανωτέρου πεπτικού. |
| Συνοδός αυχενική δυσκαμψία | Μηνιγγίτιδα / αυξημένη ΕΝΠ – επείγουσα αντιμετώπιση. |
| Έντονος πονοκέφαλος με ναυτία | Αυξημένη ενδοκράνια πίεση, όγκος, ημικρανία. |
| Ίλιγγος, αταξία, νυσταγμός | Νευρολογική αιτιολογία – αιθουσαία διαταραχή, σπονδυλοβασική ισχαιμία. |
| Ναυτία σε παιδί <6 μηνών | Ύποπτη για συγγενή ή οξεία νόσο – επείγουσα αξιολόγηση. |
3. 🧠 Διαφορική Διάγνωση
| Κατηγορία | Παραδείγματα & Χαρακτηριστικά |
|---|---|
| Γαστρεντερικές αιτίες | Γαστρεντερίτιδα, γαστρίτιδα, ηπατίτιδα, χολοκυστίτιδα, ειλεός, δυσκοιλιότητα. |
| Κεντρικό Νευρικό Σύστημα | Αυξημένη ΕΝΠ, όγκος, ημικρανία, αιμορραγία, μηνιγγίτιδα, εγκεφαλίτιδα. |
| Αιθουσαίο σύστημα | Καλοήθης παροξυσμικός ίλιγγος θέσης (BPPV), νόσος Meniere, λαβυρινθίτιδα. |
| Μεταβολικές / Τοξικές | Ουραιμία, υπεργλυκαιμία, κετοξέωση, φάρμακα (χημειοθεραπεία, ναρκωτικά, σαλικυλικά). |
| Κύηση | Ειδικά πρώτο τρίμηνο – υπερέμεση κυήσεως. |
| Καρδιακά αίτια | Έμφραγμα, ιδίως σε γυναίκες ή ηλικιωμένους. |
| Ψυχογενείς παράγοντες | Άγχος, κρίσεις πανικού, διαταραχές πρόσληψης τροφής. |
4. 👂 Φυσική Εξέταση
| Τομέας | Στόχος & Ευρήματα |
|---|---|
| Γενική παρατήρηση | Αφυδάτωση, χρώμα, καχεξία, ιδρώτας. |
| Καρδιοαναπνευστικός | Σημεία ισχαιμίας, αρρυθμιών ή δύσπνοιας. |
| Κοιλιά | Ευαισθησία, τυμπανισμός, μάζες, σημεία περιτοναϊσμού. |
| Νευρολογική εξέταση | Συνείδηση, αυχενική δυσκαμψία, εστιακά ελλείμματα, νυσταγμός, αταξία. |
| ΩΡΛ / Νυσταγμός | Εντοπισμός αιθουσαίων διαταραχών (λαβυρινθίτιδα, BPPV). |
5. 🧪 Εξετάσεις
| Εξέταση | Χρήση / Πότε ενδείκνυται |
|---|---|
| Αιματολογικός & βιοχημικός έλεγχος | Ηλεκτρολύτες, ουρία, κρεατινίνη, ηπατικά, γλυκόζη. |
| Τεστ εγκυμοσύνης (β-hCG) | Σε γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας. |
| Αέρια αίματος | Σε υποψία μεταβολικών αιτίων ή υποξίας. |
| ΗΚΓ | Αν υποψία ισχαιμίας ή αρρυθμιών. |
| Αξονική εγκεφάλου | Αν υπάρχουν νευρολογικά σημεία ή υποψία αυξημένης ΕΝΠ. |
| Ακτινογραφία / Υπέρηχος κοιλίας | Ενδείκνυται επί υπόνοια απόφραξης ή χολοκυστίτιδας. |
6. 💊 Θεραπευτικό Πλάνο
| Κατηγορία | Παρέμβαση & Ενδείξεις |
|---|---|
| Αντιεμετικά | Ondansetron, metoclopramide, domperidone. Ανάλογα την αιτία και ασφάλεια. |
| Ενυδάτωση | Ενδοφλέβια χορήγηση υγρών αν υπάρχει εμετός ή αφυδάτωση. |
| Αντιμετώπιση αιτίας | Π.χ. αντιβιοτικά σε λοίμωξη, αντιϊσταμινικά σε ίλιγγο, γλυκόζη σε υπογλυκαιμία. |
| Αντιμετώπιση υπερέμεσης κύησης | Υγρά + αντιεμετικά (π.χ. doxylamine + B6). |
| Ψυχολογική υποστήριξη | Αν συνυπάρχει άγχος, πανικός ή διατροφική διαταραχή. |
7. 📋 Παρακολούθηση
- Επανάληψη εξέτασης μετά από ενυδάτωση/φαρμακευτική αγωγή.
- Παρακολούθηση για επιδείνωση ή επιμονή συμπτωμάτων.
- Διακοπή ή τροποποίηση φαρμάκων που προκαλούν ναυτία.
- Οργάνωση περαιτέρω διαγνωστικού ελέγχου (γαστροσκόπηση, MRI, εξειδικευμένες εξετάσεις).
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου