Ολική Χοληστερόλη

CHOL (ΟΛΙΚΗ ΧΟΛΗΣΤΕΡΟΛΗ)

---

Τι μετράει
Η **ολική χοληστερόλη** είναι το άθροισμα της χοληστερόλης που μεταφέρεται στο πλάσμα μέσω των λιποπρωτεϊνών:

• LDL (κυρίως αθηρογόνος)
• HDL (προστατευτικός)
• VLDL (κυρίως τριγλυκερίδια)

Η χοληστερόλη είναι **απαραίτητο συστατικό** για:

• κυτταρικές μεμβράνες
• σύνθεση στεροειδών ορμονών (κορτιζόλη, αλδοστερόνη, σεξουαλικές ορμόνες)
• χολικά οξέα (πέψη λιπών)
• βιταμίνη D

---

Αυξημένη Ολική Χοληστερόλη (Hypercholesterolemia)

Κατηγορία	Κύριες αιτίες	Σημαντικά χαρακτηριστικά
Πρωτοπαθείς (Γενετικές)	• Οικογενής υπερχοληστερολαιμία (FH) • Οικογενής συνδυασμένη υπερλιπιδαιμία	Πολύ υψηλές τιμές από νεαρή ηλικία – υψηλός καρδιαγγειακός κίνδυνος
Δευτεροπαθείς	• Υποθυρεοειδισμός • Σακχαρώδης διαβήτης (κακή ρύθμιση) • Νεφρωσικό σύνδρομο • Χολόσταση / αποφρακτικό ίκτερο • Παχυσαρκία / μεταβολικό σύνδρομο	Συνήθως ↑ LDL + ↑ TRIG
Διατροφική / Τρόπος ζωής	• Δίαιτα πλούσια σε κορεσμένα & trans λιπαρά • Καθιστική ζωή • Υπερκατανάλωση αλκοόλ	Αντιστρεπτή με αλλαγές τρόπου ζωής

---

Μειωμένη Ολική Χοληστερόλη (Hypocholesterolemia)

Κύριες αιτίες	Μηχανισμός
Σοβαρή ηπατική ανεπάρκεια	Μειωμένη σύνθεση χοληστερόλης & λιποπρωτεϊνών
Υπερθυρεοειδισμός	Αυξημένος καταβολισμός & κάθαρση LDL
Δυσαπορρόφηση / υποθρεψία	Μειωμένη απορρόφηση λιπών & χοληστερόλης
Χρόνιες φλεγμονώδεις νόσοι / καχεξία	Καταβολική κατάσταση, μειωμένη σύνθεση
Υπερκατανάλωση στατινών ή άλλων υπολιπιδαιμικών	Ιατρογενής – σπάνια κλινικά σημαντική

---

Συσχέτιση με άλλες εξετάσεις

Εξέταση	Συσχέτιση με ολική χοληστερόλη
LDL (Χοληστερόλη χαμηλής πυκνότητας)	Κύριος **αθηρογόνος** παράγοντας – στόχος θεραπείας
HDL (Χοληστερόλη υψηλής πυκνότητας)	**Προστατευτικός** παράγοντας – υψηλές τιμές μειώνουν κίνδυνο
TRIG (Τριγλυκερίδια)	↑ TRIG συχνά συνοδεύει μεταβολικό σύνδρομο & ↓ HDL
GLU / HbA1c	Σακχαρώδης διαβήτης → δυσλιπιδαιμία (↑ LDL, ↑ TRIG, ↓ HDL)
AST / ALT / GGT	Ηπατική δυσλειτουργία / λιπώδης διήθηση ήπατος → δυσλιπιδαιμία

---

Κλινική σημασία & όρια αναφοράς (ενδεικτικά – ESC/EAS 2025)

• Επιθυμητό: <200 mg/dL (<5.2 mmol/L)
• Οριακό: 200–239 mg/dL (5.2–6.2 mmol/L)
• Υψηλό: ≥240 mg/dL (≥6.2 mmol/L)
• Η ολική χοληστερόλη από μόνη της έχει **περιορισμένη** προγνωστική αξία
• Η κλινική απόφαση βασίζεται κυρίως σε:
  • LDL (στόχος <70–100 mg/dL ανάλογα με κίνδυνο)
  • HDL (>40 mg/dL άνδρες, >50 mg/dL γυναίκες)
  • Τριγλυκερίδια (<150 mg/dL)
  • Non-HDL, ApoB, Lp(a) σε υψηλό κίνδυνο