Εμετός
ΑΣΘΕΝΗΣ ΜΕ ΕΜΕΤΟ
1. 🔍 Αναλυτικό Ιστορικό
| Παράμετρος | Περιγραφή & Σημασία |
|---|---|
| Έναρξη & Διάρκεια | Οξεία (τροφική δηλητηρίαση, ιογενής γαστρεντερίτιδα) ή χρόνια (όγκος, εγκυμοσύνη). |
| Περιεχόμενο εμέτου | Τροφές, χολή, αίμα (αιματέμεση – πιθανή γαστρική αιμορραγία), καφέ (αιμορραγία ΠΓΣ). |
| Σχέση με τροφή | Προ- ή μεταγευματικός (π.χ. απόφραξη πυλωρού, γαστροπάρεση). |
| Ώρα εμφάνισης | Πρωινός έμετος → εγκυμοσύνη ή αυξημένη ΕΝΠ. Νυχτερινός → γαστρικά αίτια. |
| Ποσότητα και συχνότητα | Πολύ συχνός → κίνδυνος αφυδάτωσης και ηλεκτρολυτικής διαταραχής. |
| Συνοδά συμπτώματα | Κοιλιακό άλγος, πυρετός, κεφαλαλγία, ίλιγγος, διάρροια, ίκτερος, απώλεια βάρους. |
| Φάρμακα / Τοξίνες | Χημειοθεραπεία, διγοξίνη, ναρκωτικά, αλκοόλ, αντιβιοτικά. |
| Κύση | Σε γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας → τεστ εγκυμοσύνης. |
| Νευρολογικά / Ψυχικά | Ημικρανία, αυξημένη ΕΝΠ, κρίσεις πανικού, ψυχογενής αιτία. |
2. 🚩 Red Flags – Επείγοντα Σημεία
| Σημείο | Τι υποδηλώνει / Δράση |
|---|---|
| Αιματέμεση / Καφέ εμέσματα | Γαστρική αιμορραγία (π.χ. έλκος, κιρσοί οισοφάγου) – γαστροσκόπηση. |
| Έμετος με νευρολογικά σημεία | Όγκος εγκεφάλου, αυξημένη ΕΝΠ, μηνιγγίτιδα – CT/MRI. |
| Επίμονοι εμετοί σε έγκυο | Υπερέμεση κύησης – ενυδάτωση, αντιεμετικά. |
| Σημεία περιτοναϊσμού | Χειρουργική κοιλία – χειρουργική εκτίμηση. |
| Αφυδάτωση/ υπόταση / υπονατριαιμία | Κίνδυνος κυκλοφορικής κατάρρευσης – ενδοφλέβια υγρά. |
| Έμετος με ίκτερο και πόνο ΔΕΥ | Χολοκυστίτιδα, ηπατίτιδα, παγκρεατίτιδα. |
3. 🧠 Διαφορική Διάγνωση
| Κατηγορία | Παραδείγματα & Χαρακτηριστικά |
|---|---|
| Γαστρεντερικές αιτίες | Γαστρίτιδα, γαστρεντερίτιδα, έλκος, ειλεός, χολοκυστίτιδα, παγκρεατίτιδα. |
| Κεντρικό Νευρικό Σύστημα | Αυξημένη ΕΝΠ, ημικρανία, εγκεφαλική αιμορραγία, μηνιγγίτιδα. |
| Αιθουσαίο σύστημα | Λαβυρινθίτιδα, νόσος Meniere, BPPV, σπονδυλοβασική ισχαιμία. |
| Μεταβολικά / Τοξικά | Ουραιμία, υπεργλυκαιμία, υπογλυκαιμία, υπερασβεστιαιμία, δηλητηριάσεις. |
| Ενδοκρινικά | Νόσος Addison, υπερθυρεοειδισμός. |
| Καρδιογενή αίτια | Οξύ έμφραγμα, ιδιαίτερα σε ηλικιωμένους. |
| Ψυχογενείς παράγοντες | Διαταραχές πρόσληψης τροφής, κρίσεις άγχους. |
4. 👂 Φυσική Εξέταση
| Τομέας | Εύρημα / Σημασία |
|---|---|
| Γενική εικόνα | Σημεία αφυδάτωσης, καταβολή, ιδρώτας, ωχρότητα. |
| Κοιλιακή εξέταση | Ευαισθησία, τυμπανισμός, παρουσία μάζας, εντερικοί ήχοι, σημεία απόφραξης. |
| Νευρολογική εξέταση | Συνείδηση, νυσταγμός, αυχενική δυσκαμψία, εστιακά νευρολογικά ελλείμματα. |
| Καρδιοαναπνευστικός | Αντιρροπιστικές ταχυκαρδίες λόγω υποογκαιμίας ή καρδιογενή αιτία. |
| Ίκτερος / ηπατομεγαλία | Ηπατική αιτιολογία εμέτου. |
5. 🧪 Εξετάσεις
| Εξέταση | Πότε ζητείται / Τι δείχνει |
|---|---|
| Γενική αίματος / CRP | Φλεγμονή, αναιμία, λοίμωξη. |
| Ηλεκτρολύτες / Νa / Κ / Ουρία | Εκτίμηση αφυδάτωσης & ηλεκτρολυτικής διαταραχής. |
| Γλυκόζη αίματος | Υπογλυκαιμία / υπεργλυκαιμία. |
| Λειτουργία ήπατος / λιπάση | Ηπατίτιδα, παγκρεατίτιδα. |
| Β-hCG | Σε γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας. |
| Αέρια αίματος | Μεταβολικές διαταραχές. |
| Αξονική εγκεφάλου | Αν νευρολογικά σημεία ή υπόνοια αυξημένης ΕΝΠ. |
| Απλή ακτινογραφία / Υπέρηχος | Αν υποψία ειλεού, διάτρησης, χολοκυστίτιδας. |
6. 💊 Θεραπευτικό Πλάνο
| Κατηγορία | Παρέμβαση / Ενδείξεις |
|---|---|
| Ενυδάτωση | Ενδοφλέβια υγρά για αποκατάσταση όγκου & ηλεκτρολυτών. |
| Αντιεμετικά | Metoclopramide, ondansetron, domperidone – ανάλογα με αιτία. |
| Αντιμετώπιση αιτίας | Αντιβίωση σε λοιμώξεις, PPI σε γαστρίτιδα/έλκος, ινσουλίνη σε διαβητική κετοξέωση. |
| Διακοπή επιβαρυντικών φαρμάκων | Π.χ. opioids, διγοξίνη. |
| Αντιισταμινικά / αγχολυτικά | Σε λαβυρινθίτιδα, ψυχογενείς αιτίες. |
7. 📋 Παρακολούθηση
- Επανεκτίμηση υδατικής ισορροπίας (δίψα, σφύξεις, πίεση, ούρα).
- Επαναληπτικοί ηλεκτρολύτες σε συνεχείς εμέτους.
- Διερεύνηση αν δεν βελτιώνεται η κατάσταση – προγραμματισμός γαστροσκόπησης, CT, MRI.
- Κατάλληλη ενημέρωση ασθενούς και οδηγίες για επανεξέταση.
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου