Άλγος στην Οσφύ

ΑΣΘΕΝΗΣ ΜΕ ΑΛΓΟΣ ΣΤΗΝ ΟΣΦΥ – ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΑ ΤΕΠ

---

1. 🔍 Αναλυτικό Ιστορικό

Χαρακτηριστικά του πόνου (OPQRST)

• Έναρξη
  Αιφνίδια (π.χ. μετά από άρση βάρους) ή σταδιακή (εκφυλιστική νόσος).
  Η αιφνίδια έναρξη υποδηλώνει μυϊκό τραυματισμό ή δισκοκήλη, ενώ η σταδιακή συνδέεται με χρόνια μηχανική καταπόνηση.
• Θέση
  Κεντρική στη μέση γραμμή ή μονόπλευρη.
  Ο κεντρικός πόνος συνήθως είναι μυοσκελετικός, ενώ μονόπλευρος με αντανάκλαση υποδηλώνει ριζοπάθεια.
• Ποιότητα
  Βύθιος, καυστικός ή σουβλιάρικος.
  Βύθιος → μυοπεριτονιακός πόνος, καυστικός ή οξύς → πιθανή νευρογενής αιτία.
• Ακτινοβολία
  Προς γλουτό, μηρό ή κάτω άκρο (ισχιαλγία).
  Η ακτινοβολία κατά μήκος νευροτομής υποδηλώνει πίεση νευρικής ρίζας.
• Ένταση
  VAS 1–10.
  Βοηθά στην εκτίμηση της λειτουργικής επίδρασης του πόνου.
• Παράγοντες ανακούφισης / επιδείνωσης
  Ξαπλωμένος ανακουφίζεται (μυϊκός πόνος), επιδείνωση με βάδιση ή κάμψη (σπονδυλικές παθήσεις).
• Χρονισμός
  Οξύς (<6 εβδομάδες), υποξύς (6–12 εβδομάδες), χρόνιος (>12 εβδομάδες).

---

2. 🚩 Red Flags – Σημεία Συναγερμού

Απαιτούν άμεση διερεύνηση (MRI ή εισαγωγή).

• Πυρετός ή ρίγος
  Υποδηλώνει λοίμωξη (οστεομυελίτιδα, σπονδυλίτιδα)
• Ανεξήγητη απώλεια βάρους
  Πιθανή κακοήθεια
• Ιστορικό καρκίνου
  Υποψία μεταστάσεων στη σπονδυλική στήλη
• Τραύμα (ιδίως σε ηλικιωμένους)
  Πιθανό οστεοπορωτικό κάταγμα
• Ανοσοκαταστολή / HIV
  Αυξημένος κίνδυνος λοίμωξης
• Ακράτεια ούρων ή κοπράνων / αναισθησία σέλλας
  Υποψία συνδρόμου ιππουριδούς – επείγον χειρουργείο

---

3. 🧠 Διαφορική Διάγνωση

A. Καλοήθης μηχανικός πόνος (90–95%)

• Μυοσυνδεσμικός πόνος
• Εκφυλιστικές αλλοιώσεις
• Μυϊκή θλάση
• Facet syndrome

B. Ριζιτικός πόνος (ισχιαλγία)

• Κήλη μεσοσπονδύλιου δίσκου (L4-L5, L5-S1)
• Οστεόφυτα ή σπονδυλοαρθροπάθεια

C. Σοβαρά αίτια

• Κακοήθεια (π.χ. προστάτη, μαστού, πνεύμονα)
• Σπονδυλίτιδα / δισκίτιδα
• Σύνδρομο ιππουριδούς
• Κατάγματα σπονδύλων

D. Αγγειακά αίτια

• Ανεύρυσμα κοιλιακής αορτής (ιδίως σε ηλικιωμένους)

---

4. 🧪 Φυσική Εξέταση

• Παρατήρηση στάσης και βάδισης
  Σκολίωση ή αντιλυσθαιμική στάση
• Ψηλάφηση παρασπονδυλικών μυών
  Τοπικός σπασμός ή ευαισθησία
• Δοκιμή Lasegue (Straight Leg Raise)
  Θετική σε ριζιτικό πόνο από δισκοκήλη
• Νευρολογική εξέταση
  Αισθητικότητα, μυϊκή ισχύς, αντανακλαστικά
• Έλεγχος ιππουριδούς
  Περινεϊκή αισθητικότητα και τόνος σφιγκτήρα

---

5. 🧪 Εργαστηριακές & Απεικονιστικές Εξετάσεις

• Απλή ακτινογραφία ΟΜΣΣ
  Εάν υπάρχει τραύμα, καρκίνος ή οστεοπόρωση.
  Δείχνει κατάγματα και εκφυλιστικές αλλοιώσεις.
• MRI ΟΜΣΣ
  Σε red flags ή νευρολογικά ελλείμματα.
  Gold standard για δίσκους, μυελό και όγκους.
• Αξονική τομογραφία
  Εναλλακτική της MRI ή για λεπτομέρεια οστικών βλαβών.
• Εξετάσεις αίματος
  CRP, ΤΚΕ, CBC για λοίμωξη ή κακοήθεια.

---

6. 💊 Θεραπευτικό Πλάνο

Γενικές οδηγίες

• Ενημέρωση ασθενούς – καλοήθης πορεία
• Αποφυγή πλήρους ακινησίας
• Φυσικοθεραπεία και ενδυνάμωση κορμού

Φαρμακευτική αγωγή

• Παρακεταμόλη
  Αναλγητικό πρώτης γραμμής
• ΜΣΑΦ
  Ιβουπροφαίνη ή ναπροξένη – αντιφλεγμονώδη δράση
• Μυοχαλαρωτικά
  Τιζανιδίνη σε μυϊκό σπασμό
• Οπιοειδή
  Τραμαδόλη σε έντονο πόνο (βραχεία χρήση)
• Γκαμπαπεντίνη / Πρεγκαμπαλίνη
  Σε νευροπαθητικό ή ριζιτικό πόνο

Επανεξέταση

• Μη βελτίωση μετά από 6 εβδομάδες → απεικόνιση
• Εμφάνιση red flags → επείγουσα MRI

---

🧠 Σύνοψη για ΤΕΠ

• Η συχνότερη αιτία είναι ο μηχανικός πόνος
• Red flags → άμεση MRI
• Ριζιτικός πόνος ακτινοβολεί κάτω από το γόνατο
• Η νευρολογική εξέταση είναι κρίσιμη
• Στους ηλικιωμένους σκέψου πάντα κατάγματα και ανεύρυσμα