AST

AST (Aspartate Aminotransferase) – Ασπαρτική Αμινοτρανσφεράση

---

Τι μετράει
Η AST είναι ένζυμο τρανσαμινάσης που συμμετέχει στον μεταβολισμό των αμινοξέων (μεταφορά αμινομάδας από ασπαρτικό οξύ σε α-κετογλουταρικό οξύ).

Βρίσκεται σε υψηλές συγκεντρώσεις κυρίως στα κύτταρα:

• ήπαρ (κυτταροπλασματική & μιτοχονδριακή μορφή)
• μυοκάρδιο
• σκελετικοί μύες
• νεφροί
• εγκέφαλος
• ερυθροκύτταρα

Αύξηση στο πλάσμα → **κυτταρική βλάβη** & απελευθέρωση ενδοκυττάριου AST.

---

Αυξημένη AST (↑ AST) – Ηπατοκυτταρική βλάβη ή άλλη κυτταρική καταστροφή

Κατηγορία	Κύριες αιτίες	Σημαντικά χαρακτηριστικά
Ηπατικές	• Οξεία ηπατίτιδα (ιογενής, φαρμακευτική, αυτοάνοση) • Χρόνια ηπατική νόσος (κίρρωση, NAFLD) • Αλκοολική ηπατοπάθεια • Ισχαιμική ηπατίτιδα (shock liver) • Τοξικές βλάβες (παρακεταμόλη, Amanita phalloides)	Συνήθως ↑ AST & ALT – AST/ALT >2 σε αλκοολική
Μυϊκές	• Ραβδομυόλυση • Έντονη μυϊκή άσκηση • Μυοπάθειες / μυϊτική βλάβη • Τραύμα / σύνδρομο κατακράτησης	↑ CK & ↑ AST (μυϊκή προέλευση)
Καρδιακές	• Οξύ έμφραγμα μυοκαρδίου (παλαιότερα χρησιμοποιείτο ως δείκτης) • Μυοκαρδίτιδα	Σήμερα αντικαθίσταται από τροπονίνες
Άλλες	• Αιμόλυση (ερυθροκυτταρική AST) • Σοβαρή σήψη / σοκ • Πνευμονική εμβολή (μικρή αύξηση)	Συνήθως ήπια αύξηση

---

Συσχέτιση με άλλες εξετάσεις

Εξέταση	Συσχέτιση με AST
ALT	Κύριος δείκτης ηπατοκυτταρικής βλάβης – AST/ALT ratio βοηθά στη διάκριση
AST / ALT ratio	• >2 → συχνά αλκοολική ηπατοπάθεια ή κίρρωση • <1 → ιογενής ηπατίτιδα, NAFLD, τοξική ηπατίτιδα
ALP (Αλκαλική Φωσφατάση)	↑ ALP + ↑ AST → χολόσταση ή ηπατοκυτταρική βλάβη
GGT (γ-Glutamyl Transferase)	↑ GGT + ↑ AST → επιβεβαίωση ηπατικής προέλευσης (αλκοόλ, φάρμακα)
CK (Κρεατινική Κινάση)	↑ CK + ↑ AST → μυϊκή βλάβη / ραβδομυόλυση
Bilirubin	↑ Bilirubin + ↑ AST → ηπατική δυσλειτουργία / χολόσταση

---

Κλινικά όρια αναφοράς (ενδεικτικά – εξαρτώνται από εργαστήριο & μέθοδο)

• Άνδρες: 10–40 U/L
• Γυναίκες: 9–32 U/L
• Πολύ υψηλές τιμές (>1000 U/L) → οξεία ηπατίτιδα, ισχαιμική ηπατίτιδα, ραβδομυόλυση
• AST/ALT >2 + ↑ GGT → ισχυρή υποψία **αλκοολικής ηπατοπάθειας**
• AST/ALT <1 + ήπια αύξηση → συχνότερα **ιογενής ηπατίτιδα** ή **NAFLD**
• Η AST είναι λιγότερο ειδική από την ALT για ηπατική βλάβη (λόγω παρουσίας σε μυς, καρδιά, ερυθρά)